Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Nông sản Tiêu

Sử dụng chế phẩm sinh học trong canh tác hồ tiêu

Sau nhiều năm nghiên cứu, trường Đại học Tây Nguyên đã tìm ra biện pháp sử dụng chế phẩm sinh học trong canh tác cây hồ tiêu. 

Sử dụng chế phẩm sinh học trong canh tác hồ tiêu
Vào mùa thu hoạch hồ tiêu

Theo đó, nhà trường đã xây dựng được các mô hình sản xuất hợp lý bảo đảm canh tác tiêu bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao, thân thiện với môi trường, đem lại nhận thức mới cho người dân trong canh tác cây hồ tiêu.

Các nhà khoa học đã sử dụng các chế phẩm sinh học chitin, chitosan và chitosan oligomer cho cây hồ tiêu trong thời kỳ kiến thiết cơ bản.

Các chế phẩm sinh học được tách chiết từ vỏ tôm cua, côn trùng, vách tế bào nấm. Đây là những thành phần không độc hại, phân hủy sinh học nhanh và an toàn với môi trường.

Các thành phần chitosan và chitosan oligomer có hoạt tính kích thích tăng trưởng ở thực vật, tăng số lượng vi sinh vật có lợi, hạn chế nấm gây hại trong đất và tăng cường hệ thống đề kháng của thực vật đối với cây trồng.

Ứng dụng vào sản xuất, các chế phẩm được tưới cho cây hồ tiêu ba lần, mỗi lần cách nhau 15 ngày. Sau ba tháng, số lượng nấm mốc và xạ khuẩn có trong đất tăng lên nhanh chóng.

Hầu hết số xạ khuẩn và nấm mốc này có khả năng tổng hợp các loại enzyme làm tan vách tế bào của các loại nấm gây bệnh và một số côn trùng, giúp cho cây hồ tiêu có khả năng làm tăng đề kháng với các loại nấm bệnh trong đất.

Trong quá trình canh tác, khi bón các chế phẩm chitosan và chitosan oligomer đã làm giảm đáng kể số lượng nấm gây bệnh Fusarium đối với cây hồ tiêu.

Ngoài cơ chế gia tăng gián tiếp số lượng nấm mốc và xạ khuẩn, chế phẩm chitosan và chitosan oligomer còn có hoạt tính kháng nấm Fusarium trực tiếp. Nấm Fusarium bị ức chế hoàn toàn khi nuôi cấy trên môi trường bổ sung chitosan và chitosan oligomer nồng độ 0,1-0,15%.

Các chế phẩm sinh học nói trên còn làm giảm số lượng tuyến trùng trong rễ cây hồ tiêu đến tám lần so với những vườn cây không sử dụng chế phẩm.

Mặt khác, khi phun chế phẩm chitosan oligomer nồng độ 200 mg/l lên lá, lượng diệp lục trong lá câyhồ tiêu tăng gần 50%. Cây được kích thích sinh trưởng thân dây chính và các cành nhánh phát triển nhanh hơn.

Thực tế sản xuất đã cho thấy, các chế phẩm sinh học chitin, chitosan và chitosan oligomer khi tưới hoặc bón vào đất đã có hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện khu hệ vi sinh vật trong đất trồng hồ tiêu, góp phần làm giảm đáng kể số lượng các loại nấm gây bệnh trên cây hồ tiêu.

Tiếp thu thành quả nghiên cứu và thực nghiệm của Trường đại học Tây Nguyên, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Đăk Nông đang áp dụng việc sử dụng các chế phẩm sinh học vào canh tác câyhồ tiêu thời kỳ kiến thiết cơ bản của nhiều hộ nông dân và đã đạt kết quả khả quan. Trong đó, áp dụng phổ biến tại các địa phương trồng nhiều hồ tiêu như huyện Đắk R’lâp, Cư Jut và thị xã Gia Nghĩa.

Cây hồ tiêu là loại cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao nhưng hiện nay việc canh tác loại cây này của các hộ dân đang gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu là sự tàn phá trên diện rộng của bệnh vàng lá chết nhanh, vàng lá chết chậm do các loại virus gây ra.

Hiện nay, các biện pháp phòng trừ hóa học không hiệu quả và gây ô nhiễm môi trường. Việc sử dụng chế phẩm sinh học trong canh tác hồ tiêu bước đầu thành công đã mang triển vọng lớn về phát triển sản xuất bền vững. Thời gian tới, các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu các chế phẩm sinh học áp dụng canh tác cây hồ tiêu trong thời kỳ kinh doanh, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất cho nông dân.

Theo TTXVN

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Nông sản Tiêu

Sáng kiến lạ: Tuốt lá, tỉa cành lấy cây cao su làm trụ tiêu

Sáng kiến lạ: Tuốt lá, tỉa cành lấy cây cao su làm trụ tiêu – Trước tình hình giá mủ cao su bất lợi, một số hộ dân trồng cao su tại tỉnh Đắk Nông đã có sáng kiến lạ: Thay vì chặt bỏ vườn cây, họ rong tỉa cành cây cao su để làm trụ sống trồng hồ tiêu.

Sáng kiến lạ: Tuốt lá, tỉa cành lấy cây cao su làm trụ tiêu
Anh Quách Xuân Đương bên cạnh gốc tiêu vừa mới xuống giống với trụ là những cây cao su

Chắn rễ, hãm ngọn làm trụ sống

Ước tính, toàn tỉnh Đăk Nông hiện có 32.260 ha cao su, nhưng trước tình hình giá mủ bất lợi, nhiều vườn cho năng suất mủ thấp không đảm bảo được mức đầu tư, nhiều hộ gia đình đã nảy ra sáng kiến mới. Thay vì “trồng – chặt, chặt – trồng”, nhiều hộ đã thực hiện rong tỉa cành cao su để chuyển sang làm trụ trồng tiêu.

Ông Hoàng Văn Nam (xã Nghĩa Thắng, Đăk R’lấp, Đăk Nông) có hơn 3 ha cao su trong thời kỳ thu hoạch nhưng do giá mủ xuống thấp, không đủ bù chi phí khai thác nên ông Nam dự định bán lấy gỗ để chuyển sang trồng tiêu.

“Lúc đầu tôi định bán cây cao su để làm gỗ bao bì, nhưng với hơn 3 ha cao su mà thương lái chỉ trả có 27 triệu đồng. Tính tới tính lui thế nào cũng lỗ nặng nên tôi chọn cách dùng thân cây cao su để làm trụ tiêu thay vì chôn trụ bê tông. Trước đó, tôi cũng đã xuống giống vài trụ tiêu quanh gốc cao su, thấy cây phát triển bình thường nên tôi không ngần ngại trước việc chuyển đổi này”, ông Nam cho biết.

Tiên phong trong phong trào tận dụng gốc cây cao su để trồng hồ tiêu, hộ gia đình anh Quách Xuân Đương (xã Đăk R’Moan, TX Gia Nghĩa) đã rong tỉa cành, hãm ngọn để dùng thân cây cao su làm trụ sống cho hồ tiêu gần hai năm nay.

Được biết, gia đình anh có hơn 4.000 cây cao su gần 5 năm tuổi, chưa bước vào thời kỳ khai thác nhưng trước tình hình giá mủ cao su xuống thấp, anh đã nhanh nhạy chuyển hướng mới cho cây trồng.

Anh Đương chia sẻ: “Trước khi trồng, tôi cũng đã tìm hiểu kỹ thông tin ở một số địa phương và nhờ trạm bảo vệ thực vật địa phương tư vấn. Hiện tại tôi đã trồng được 500 trụ tiêu hai năm tuổi, cây sinh trưởng phát triển tốt, trong mùa mưa này tôi chuẩn bị xuống giống thêm 200 trụ nữa. Để đảm bảo cho cây tiêu phát triển tốt, người trồng cần cải tạo đất và chặt bỏ phần rễ phụ chỉ chừa lại rễ cọc để không làm ảnh hưởng đến bộ rễ của cây hồ tiêu”.

Sáng kiến lạ: Tuốt lá, tỉa cành lấy cây cao su làm trụ tiêu
Tiêu đang sinh trưởng tốt của anh Đương với trụ tiêu là cây cao su

Cần thận trọng chuyển đổi diện tích

Hiện tại chưa có vườn hồ tiêu sử dụng cao su làm trụ sống cho kinh doanh, nhưng ở các khu vực trồng cây cao su kém hiệu quả như ở Đăk Song, Tuy Đức người dân đang ồ ạt chuẩn bị xuống giống hồ tiêu bên gốc cao su.

Một số bà con nông dân cho rằng, việc sử dụng cây cao su làm trụ cũng giúp các chủ vườn tiết kiệm được rất nhiều chi phí, khi giá thành trụ bê tông đang tăng cao tới 250.000 đồng/trụ.

Tại đây nhiều hộ dân đã tận dụng gốc cao su để trồng tiêu từ năm trước. Nhận thấy cây tiêu phát triển xanh tốt nên trong mùa mưa năm 2014, nhiều hộ cũng có ý định rong tỉa cành để chuẩn bị cho việc trồng tiêu”.

Theo nguyên lý, cây tiêu rất thích hợp với cách trồng tự nhiên, tức sử dụng các trụ cây sống để cây tiêu leo bám. Việc lớn tự nhiên, chiều cao từ 8 – 10 mét (thay vì trụ chết cao 4-5 mét) và có tán cây che bóng mát của các trụ sống cũng khiến cây tiêu sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao hơn.

Vì vậy, ngoài các cây họ đậu, cây cao su cũng là một trong những cây thân gỗ có thể dùng làm trụ thay thế cho muồng đen, keo sản, anh đào, lồng mức…

Để đảm bảo tỉ lệ sống của cây hồ tiêu khi trồng vào cao su, ông Vượng cho biết thêm: “Trước khi trồng tiêu, bà con cần phải đào hố rộng quanh gốc cao su sau đó chắn hai phần ba số lượng rễ cây, sau đó xử lí đất bằng hỗn hợp vôi sống trước 3 tháng. Trước lúc trồng một tuần nên bón lót các loại phân hữu cơ có trộn thêm ít lân và kali.

Để đảm bảo ánh sáng cho cây tiêu sinh trưởng, phát triển tốt, vào mùa mưa cần rong chặt 75% tán cây cao su, vào mùa hè chỉ cần tỉa thưa thêm khoảng 50% nữa là được. Đặc biệt trong quá trình chăm sóc, bà con nên sử dụng các loại phân sinh học để có lợi cho đất và hạn chế dịch bệnh”.

Hồ tiêu là cây trồng khó tính và chưa ai khẳng định hiệu quả kinh tế khi sử dụng cây cao su làm trụ, nhất là cao su đã đưa vào khai thác một vài năm. Nhưng với cái lợi trước mắt, người nông dân vẫn chấp nhận “đánh cược” và đang mong chờ một kết thúc có hậu từ sự kết hợp này.

Nguồn Báo Nông nghiệp Việt Nam

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Nông sản Tiêu

Trồng muồng đen làm trụ sống cho cây hồ tiêu

Những năm gần đây, hồ tiêu trở thành loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con nông dân. Hướng canh tác bền vững là tìm cây trụ sống thích hợp cho hồ tiêu leo.

Trồng muồng đen làm trụ sống cho cây hồ tiêu
Trồng muồng đen làm trụ sống cho cây hồ tiêu

Tuy nhiên do chi phí đầu tư cho cây hồ tiêu, nhất là cây trụ đỡ để hồ tiêu leo khá cao, khiến nhiều hộ nông dân e ngại. Cùng với đó, việc phát triển mạnh diện tích hồ tiêu kéo theo tình trạng khai thác những cây gỗ tốt để làm trụ tiêu đã làm gia tăng tình trạng phá rừng. Để giải quyết bài toán này, Dự án Hỗ trợ phát triển lâm nghiệp huyện Krông Bông, tỉnh Đăk Lăk, (Dự án Flitch) đã triển khai mô hình sử dụng cây muồng đen sống làm trụ tiêu.

Việc sử dụng cây trụ sống cho hồ tiêu không chỉ góp phần ngăn chặn nạn phá rừng hiện nay vốn đã trầm trọng mà còn tiết kiệm một khoản đầu tư rất lớn, nhất là với những nông dân khởi nghiệp trong điều kiện thiếu vốn và còn nhiều khó khăn, đồng thời tạo sinh thái bền vững trong việc canh tác cây hồ tiêu hiện nay ở nhiều địa phương trong huyện. Ông Trần Văn Hồng, một nông dân ở thôn 1, xã Cư Drăm tham gia mô hình này cho biết: “Mô hình này mang lại hiệu quả kinh tế cao mà chi phí đầu tư thấp, phù hợp với mọi người. Trồng muồng để làm trụ cho cây tiêu giúp giảm hơn một nửa chi chí đầu tư so với sử dụng trụ gỗ, hoặc trụ bê tông và hạn chế đáng kể tình trạng phá rừng”.

Nhiều hộ nông dân tham gia mô hình trồng muồng đen làm trụ tiêu ở các xã nằm trong vùng dự án như: Cư Drăm, Cư Pui, Hòa Lễ và Yang Mao cho biết thêm: Cây muồng đen có nhiều ưu điểm vượt trội so với những loại cây sống khác như lồng mức, mít, keo, dông… vì đây là cây họ đậu nên lá cung cấp mùn hữu cơ rất tốt cho việc cải tạo đất, tán là vừa phải, tỉa cành cũng dễ, thân gỗ tốt nhóm 2A, rễ ăn sâu nên không cạnh tranh dinh dưỡng với cây tiêu, cây lớn tương đối nhanh. Trồng cây con từ 1-2 năm có thể cho dây tiêu leo. Dùng muồng đen vừa làm trụ, vừa chắn gió, vừa tạo bóng mát cho cây hồ tiêu theo mô hình nông – lâm kết hợp. Chính nhờ ưu điểm này nên chỉ sau 2 năm triển khai, Dự án Hỗ trợ phát triển lâm nghiệp huyện đã thu hút được 460 hộ nông dân tham gia thực hiện mô hình nông – lâm kết hợp và đã trồng được gần 500 ha, trong đó mô hình muồng – tiêu có 50 ha, mô hình muồng – tiêu – cà phê và cây ăn quả có 450 ha. Anh  Trần Văn Dũng, Phó Trưởng ban chuyên trách Ban Phát triển xã Yang Mao nhận định: “Từ khi mô hình nông – lâm kết hợp do Dự án Flitch triển khai trên địa bàn xã Yang Mao, bà con nông dân đã tích cực tham gia trồng rừng kết hợp với hồ tiêu và cây ăn trái. Đến đầu năm 2015, mô hình này đã phủ gần như toàn bộ diện tích đất đồi rừng trên địa bàn xã”.

Dùng cây muồng đen làm trụ sống cho cây tiêu có nhiều ưu điểm: giảm chi phí đầu tư cho nông dân, hạn chế tình trạng phá rừng, cải tạo đất vườn đồi cho các nông hộ, góp phần đa dạng hóa cây trồng, đa dạng hóa sản phẩm trong các trang trại. Ông Đào Duy Ba ở thôn 2, xã Cư Drăm, người có hơn 5 ha đất đồi thực hiện mô hình nông – lâm kết hợp từ sự hỗ trợ của Dự án Flitch khẳng định: “Ngoài tác dụng làm trụ đỡ, làm cây che bóng, cây muồng đen còn có thể hạn chế được điều kiện lây lan của các loại bệnh nguy hiểm đối với cây tiêu, do các cây tiêu không trồng tập trung gần nhau. Đây là một kiểu canh tác bền vững cần được chú trọng nhân rộng”.

Có thể nói, trồng tiêu trên cây trụ muồng đen sống là một giải pháp hiệu quả, mới được nông dân các xã trong vùng Dự án Hỗ trợ phát triển lâm nghiệp áp dụng từ 2 năm nay. Với những hiệu quả thiết thực mà cách làm này mang lại, người dân ở các xã: Cư Drăm, Yang Mao, Cư Pui… đã và đang tích cực mở rộng diện tích, thay thế các trụ tiêu bằng cọc gỗ, hoặc bằng trụ bê tông để hạn chế nạn phá rừng, giảm chi phí sản xuất, nâng cao thu nhập.