Do có năng suất sinh khối và năng suất kinh tế hàng năm cao nên cây cà phê có nhu cầu dinh dưỡng cũng rất cao. Nó đòi hỏi được bón phân nhiều và phải đảm bảo tính cân đối để cho năng suất cao, ổn định và bền vững.
Cà phê có nhu cầu các nguyên tố đa lượng, trung và vi lượng rất cao. Chỉ tính riêng trên 1 tấn nhân hạt cà phê đã lấy đi 26,7kg N; 2,7kg P; 28kg K; 3,3kg Ca; 3,3kg Mg; 4kg S và còn khá nhiều nguyên tố vi lượng khác. Số liệu này cho thấy cây cà phê rất cần N, K (riêng 2 nguyên tố này cao hơn nhu cầu về P gấp 10 lần) Ca, Mg và S rất cao (riêng nhu cầu về 3 nguyên tố dinh dưỡng trung lượng Ca-Mg-S cũng cao hơn cả nhu cầu về nguyên tố đa lượng P).
Nhưng riêng đối với cà phê kiến thiết cơ bản khi bộ rễ còn yếu, thì cây cà phê lại cần một lượng phân lân dồi dào để kích thích sự phát triển của bộ rễ.
Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật giai đoạn ra hoa đậu quả này thì vừa cho năng suất cao lại vừa giảm công thu hoạch và tăng chất lượng nhân hạt cà phê do trổ hoa và nở tập trung, đồng loạt là cơ sở để cà phê chín tập trung. Nếu đủ vi lượng và đạt tiêu chuẩn quả cà phê chín hình thái sẽ đem lại mùi vị đặc trưng và hương vị thơm ngon của cà phê.
Thông thường ở trước giai đoạn này, tức là giai đoạn ngay sau khi kết thúc thu hoạch của vụ năm trước cần phải bón phân kết hợp tỉa cành tạo tán và sửa bồn. Việc tỉa cành tạo tán cũng là khâu kỹ thuật rất quan trọng làm cơ sở thuận lợi cho quá trình trổ hoa và thu hoạch. Giai đoạn này cần có phân hữu cơ, phân lân và một lượng NPK để phục hồi “sức khỏe” vừa cho đất lại vừa cho cây để “trẻ hóa” bộ rễ và bộ cành mang trái của cây cà phê. Nếu bổ sung NPK thì chọn những chủng loại chuyên dùng cho mùa khô. Liều lượng bón cần tuân thủ theo hướng dẫn trên bao bì của nhà sản xuất. Ngoài ra, giai đoạn này cũng cần bổ sung thêm các nguyên tố dinh dưỡng trung lượng như: Dolomit; secpentin, vôi… (liều lượng 500 kg/ha).
Trong giai đoạn nở hoa và đậu trái cần bón bổ sung nguyên tố dinh dưỡng N, K để nuôi trái và 2 nguyên tố vi lượng B và Zn để tăng khả năng đậu trái. Nếu không có điều kiện tưới nước thì không nên bón phân (phân bón vào đất phải đủ ẩm mới phát huy tác dụng). Nếu có đủ nước có thể xịt phân bón lá loại có tỷ lệ NPK= 30-10-10 + TE (ưu tiên có nhiều B hoặc phải bổ sung thêm B để giúp tăng quá trình thụ phấn, đậu trái). Có thể sử dụng những loại phân bón chuyên dùng cho cà phê sẽ phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của cà phê trong giai đoạn đầu vụ (giai đoạn nở hoa, hình thành quả).
TS Nguyễn Đăng Nghĩa
Trung tâm Nghiên cứu Đất -Phân bón và Môi trường phía Nam
