Chuyên mục
Cây trồng Nông nghiệp - Chăn nuôi

Tìm cách khôi phục cây trồng sau hạn khốc liệt tại Chư Sê

Làm thế nào để khôi phục lại cây trồng sau thời gian dài bị hạn hán, cũng như việc chống ngập úng và dịch bệnh vào đầu mùa mưa đang được người dân Tây Nguyên đặc biệt quan tâm vào lúc này.

Nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân, ngày 26/5, Bộ NN&PTNN phối hợp với UBND tỉnh Gia Lai tổ chức diễn đàn “giải pháp khôi phục sản xuất cà phê, hồ tiêu sau hạn hán kéo dài ở khu vực Tây Nguyên”.

Gần 300 đại biểu, nông dân đến từ 5 tỉnh Tây Nguyên đã có mặt tại diễn đàn với mong muốn được các chuyên gia chia sẻ những kinh nghiệm trong việc khắc phục lại cây trồng sau khi bị ảnh hưởng nặng nề của đợt hạn hán lịch sử vừa qua.

Bên cạnh đó là những giải pháp phòng chống tình trạng ngập úng cũng như dịch bệnh hoành hành khi vào đầu mùa mưa.

Cứu những cây trồng có khả năng phục hồi

Năm 2016 được xem là năm khô hạn khốc liệt nhất ở các tỉnh Tây Nguyên trong vòng 30 năm qua. Tình hình hạn hán kéo dài đã làm cho nguồn nước tưới bị thiếu hụt, gây thiệt hại hàng trăm héc ta cây trồng.

Theo thống kê của Cục trồng trọt Bộ NN&PTNT, Tây Nguyên có khoảng 165.000 ha cây trồng nông nghiệp bị tác hại của hạn hán, chủ yếu là cây cà phê và tiêu với 110.000 ha bị ảnh hưởng ở mức độ khác nhau. Thậm chí, diện tích cây trồng mất trắng gần 8.000 héc ta. Đắl Lắk là tỉnh ảnh hưởng trầm trọng nhất của hạn hán với diện tích cây cà phê ước đạt 7.000 ha, kế đến là Đắk Nông và Gia Lai.

Hạn hán đã cướp đi nhiều héc ta cà phê của người dân
Hạn hán đã cướp đi nhiều héc ta cà phê của người dân

Ông Cao Văn Huân (xã Ia H’Bông, huyện Chư Sê, Gia Lai) cho biết, cả gia đình sống dựa vào 3 héc ta cà phê, đợt hạn hán vừa qua chúng tôi phải chặt bỏ mất 1/3 để trồng mới, số còn lại đành phó mặc cho trời. Rất may, mấy ngày vừa qua bắt đầu xuất hiện những cơn mưa đầu mùa khiến gia đình tôi rất vui mừng. Trước mắt chúng tôi cũng như người dân trong vùng sẽ phải tìm cách chăm bón cây cà phê cho tốt để không bị thiệt hại thêm nữa.

Đề cập đến vấn đề phục hồi cây trồng sau hạn hán, Tiến sĩ Hoàng Thanh Tiệm – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, đối với diện tích cà phê bị chết toàn bộ, cách tốt nhất cưa đốn để phục hồi. Cụ thể, vào đầu mùa mưa nên tiến hành cưa đốn toàn bộ thân cây cách mặt đất từ 30-40 cm, sau đó nuôi từ 1-2 chồi/ gốc để thay thế cho thân cây cũ bị cắt bỏ. Sau đó tiến hành cày bừa giữa 2 hàng cà phê để trồng cây ngắn ngày trong lúc chờ đợi cây cà phê lớn.

Cùng chung quan điểm đó, ông Trương Hồng – Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây nguyên cho biết, đối với vườn cà phê bị thiệt hại nặng như lá cành đã bị khô, không có khả năng thu hoạch nên cưa đốn phục hồi hoặc ghép cải tảo.

Việc cưa đốn phục hồi để tái tạo lại hệ thống thân cành mới sẽ cho năng suất đồng đều. Còn trong trường hợp ghép cải tạo khi vườn cà phê có bộ giống không tốt nhưng không bị thối rễ thì nên thì nên ghép cải tạo thay giống tốt đối với vườn cà phê dưới 20 năm tuổi.

Cũng theo ông Hồng, đối với cây trồng bị ảnh hưởng nhẹ của hạn hán thì cần phải duy trì chế độ chăm sóc bằng cách cắt bỏ cành khô, rụng lá giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi các cành mang quả.

Phòng chống ngập úng, dịch bệnh vào mùa mưa

Thiệt hại của đợt hạn hán vẫn chưa nguôi thì người dân lại thêm nỗi lo khi mùa mưa kéo đến. Những cơn mưa chuyển mùa là điều kiện thuận lợi cho loại rệp sáp hại quả phát triển nhanh, cùng với đó là tình trạng ngập úng làm thối rễ cây trồng. Làm thế nào để chăm sóc hiệu quả vườn cây cũng đang là bài toán đau đầu đối với người dân.

Tim cach khoi phuc cay trong sau han khoc liet tai Tay Nguyen - Anh 2
Chăm sóc cây trồng sau hạn hán cũng rất quan trọng

Liên quan đến vấn đề này, ông Hồng cho biết, vào mùa mưa cần phải thường xuyên bón phân cho cây trồng, cắt tỉa cành tán cho đỡ rậm rạp. Bênh cạnh đó bà con thường xuyên đến thăm vườn để tìm hiểu và phát hiện bệnh nhằm có phương pháp ngăn chặn kịp thời.

Đặc biệt quan tâm đến bệnh rệp sáp gây hại vào đầu mùa mưa. Cụ thể, khi phát hiện khoảng 10% quả trên cây có rệp sáp thì nên dùng máy bơm nước cao áp xịt mạnh vào chùm quả để rửa trôi, sau đó tiến hành phun thuốc.

Trong khi đó, Bà Lê Thu Hiền – Thạc sĩ nghiêm cứu bộ môn bệnh cây – Viện bảo vệ thực vật thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam giải cho biết, khi mưa xuống, bộ rễ cây trồng sẽ bị suy yếu rất nhiều.

Chính vì vậy, vấn đề đầu tiên cần làm lúc này là khôi phục lại bộ rễ cây trồng. Muốn vậy, cách tốt nhất lúc này không nên dùng phân hóa học mà phải ủ rễ bằng phân chuồng, sau đó bơm thêm chế phẩm sinh học Trichoderma nhằm giảm thiểu bệnh chết nhanh chết chậm. Khi bón phân chuồng được 7-10 ngày thì trộn chế phẩm sinh học Trichderma sẽ mang lại hiệu quả.

Theo các chuyên gia, việc chăm sóc cây trồng khi bắt đầu vào mùa mưa rất quan trọng, người dân cần tìm hiểu kỹ trước khi quyết định sử dụng biện pháp nào cho hiệu quả. Cách tốt nhất nên tìm đến cách chuyên gia để được tư vấn, qua đó giúp cho năng suất đạt hiệu quả cao nhất.

Chuyên mục
Thời Sự Xã hội Đời sống

Phòng chống hạn, mặn: Tuyệt đối không để dân đói, khát

Trước tình khô hạn ngày càng khốc liệt tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên, ngày 24.3, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cùng đoàn công tác Chính phủ đã tiến hành thị sát tại tỉnh Gia Lai và tổ chức cuộc họp khẩn với lãnh đạo các tỉnh khu vực này chỉ đạo công tác chống hạn…

Hạn hán vô cùng nghiêm trọng

Sáng 24.3, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát cùng lãnh đạo tỉnh Gia Lai đã đến thị sát tình hình hạn hán ở hai huyện Chư Pứh và Chư Sê. Báo cáo Phó Thủ tướng, ông Lưu Trung Nghĩa – Chủ tịch UBND huyện Chư Pứh cho biết: Trên địa bàn, tình hình khô hạn và thiếu nước sinh hoạt diễn biến rất phức tạp. Đã có trên 431ha lúa và gần 170ha cây công nghiệp (hồ tiêu, cà phê) bị mất trắng; hơn 5.000 giếng đào bị khô nước với 1.200 hộ dân thiếu nước sinh hoạt, ước tính thiệt hại gần 20 tỷ đồng.

Phòng chống hạn, mặn: Tuyệt đối không để dân đói, khát
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thị sát cánh đồng lúa khô hạn ở xã Chư Don. Ảnh: Lê Kiến

Chứng kiến thực tế và nghe các báo cáo, Phó Thủ tướng Nguyễn XuânPhúc nói: Mặc dù biết khu vực Tây Nguyên hạn nặng nhưng đến tận nơi mới thấy tình hình hạn hán là vô cùng nghiêm trọng. Nếu không có biện pháp căn cơ, lâu dài thì trong tương lai người dân sẽ chịu thiệt hại rất lớn…

Tại cuộc họp, các bộ ngành đều cam kết hỗ trợ tối đa cho các tỉnh Tây Nguyên chống hạn. Bộ Tài chính đảm bảo cung cấp ngay cho các tỉnh Tây Nguyên mỗi tỉnh 500 tấn gạo cứu đói. Đại diện Ngân hàng Nhà nước hứa giãn nợ, khoanh nợ các khoản vay để người dân tập trung nguồn lực đối phó với cơn đại hạn…

Theo số liệu mới nhất của Bộ NNPTNT: Hiện các hồ chứa nước của khu vực Tây Nguyên chỉ còn khoảng 30-40% so với dung tích thiết kế. Riêng Đăk Lăk đã có 115 hồ cạn nước; Kon Tum 5 hồ, Đăk Nông 17 hồ. Toàn vùng có hơn 7.000ha lúa đã dừng sản xuất, hơn 8.000ha lúa thiếu nước, trên 40.000ha cà phê (hơn 3.000ha mất trắng) và 2.200ha hồ tiêu bị thiếu nước nghiêm trọng.

Dự kiến, đến cuối tháng 3 không có mưa thì diện tích cây trồng bị ảnh hưởng sẽ tăng lên hơn 160.000ha. Về nước sinh hoạt có gần 28.000 hộ thiếu nước và có thể tăng lên 59.000 hộ trong thời gian tới, nặng nhất là Đăk Lăk với 25.000 hộ…

Tìm mọi cách để hạn chế thiệt hại

Sau khi thị sát thực tế, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã cuộc họp khẩn với lãnh đạo các tỉnh Tây Nguyên, Ban chỉ đạo Tây Nguyên và các Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên – Môi trường, Ngân hàng nhà nước… để tìm ra giải pháp khắc phục tình trạng hạn hán trước mắt và giải pháp lâu dài.

Ông Trần Việt Hùng – Phó Trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo Tây Nguyên Kiến nghị: Tây Nguyên nước mặt đang cạn kiệt, hiện tượng tụt mạch nước ngầm xảy ra nghiêm trọng. Đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ ngành và các địa phương thống kê lại hệ thống thủy điện ở khu vực Tây Nguyên để có giải pháp cụ thể trong việc điều phối nguồn nước.

Không thể vì lợi ích trước mắt mà phát triển bằng mọi giá. Thậm chí phải dùng biện pháp mạnh dừng các thủy điện gây ảnh hưởng lớn cho hệ sinh thái và đời sống của người dân. Một ví dụ điển hình là Thủy điện An Khê – KaNak làm nước chuyển dòng đưa về Bình Định khiến hàng nghìn hộ dân dọc dòng sông Ba – Gia Lai thiếu nước nghiêm trọng…

Ông Võ Ngọc Thành – Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đề nghị: Mặc dù đã huy động mọi nguồn lực để chống hạn nhưng con số thiệt hại của Gia Lai đã trên 151 tỷ đồng; trên 13.000 hộ đang đối mặt với nguy cơ thiếu đói. Đề nghị Chính phủ hỗ trợ tỉnh 10.500 tấn gạo cứu đói; hỗ trợ kinh phí chở nước, mua xăng dầu phục vụ nạo vét kênh mương, bơm nước cho người dân và cấp kinh phí xây dựng hai công trình thủy lợi Chư Pứh, Đăk Pơ…

Sau khi lắng nghe lãnh đạo các tỉnh Tây Nguyên báo cáo tình hình và đề xuất, kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo: Ngoài các giải pháp khắc phục trước mắt, đề nghị các địa phương tìm mọi cách để hạn chế thiệt hại, tuyệt đối không để dân đói, dân khát, dịch bệnh xảy ra; không để người dân tái nghèo. Các công trình thủy điện, thủy lợi trên địa bàn phải triệt để tuân thủ quy trình điều tiết nguồn nước. Chủ tịch UBND các tỉnh phải giám sát chặt chẽ quy trình này. Chính phủ sẽ xem xét việc đề nghị nâng cấp, xây mới các công trình thủy lợi của địa phương để có kế sách chống hạn lâu dài…

Chuyên mục
Thời Sự Xã hội Đời sống

Hỗ trợ dân 4 tỉnh Tây Nguyên 2.000 tấn gạo

Làm việc với lãnh đạo 5 tỉnh Tây Nguyên ngay sau cuộc thị sát tình hình hạn hán tại Gia Lai, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu có giải pháp khắc phục nắng hạn khắc nghiệt với phương châm không để dân khát, dân đói và bị dịch bệnh do nắng hạn gay gắt gây ra.
Hỗ trợ dân 4 tỉnh Tây Nguyên 2.000 tấn gạo
Phó thủ tướng động viên cán bộ, chiến sĩ Tỉnh đội Gia Lai giúp người dân Chư Sê chống hạn – (Ảnh: Trần Hiếu/TNO)

Theo Phó Thủ tướng, các bộ, ngành, địa phương phải điều tra, quy hoạch việc sử dụng nguồn nước ở Tây Nguyên. Trước mắt, phải vận động, tuyên truyền nhân dân sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nước cho sinh hoạt, vật nuôi và cây trồng. Hệ thống ngân hàng vào cuộc xem xét hoãn, giãn cho dân các khoản vay để vượt qua lúc khó khăn này.

Phó Thủ tướng đồng ý hỗ trợ 4 tỉnh Tây Nguyên mỗi tỉnh 500 tấn gạo cấp cho nhân dân; đồng thời chỉ đạo các đơn vị quân đội có giải pháp hỗ trợ người dân, báo cáo Bộ Quốc phòng xem xét nếu vượt quá thẩm quyền của quân khu. Bên cạnh đó, quan tâm đến việc phòng chống cháy rừng, chủ động kiểm tra, đánh giá thường xuyên, xuống tận cơ sở để nắm bắt tình hình, cuộc sống của người dân để có giải pháp kịp thời.