Chuyên mục
Cây trồng Nông nghiệp - Chăn nuôi

Lại lên cơn sốt chanh dây: Nông dân cần phải làm gì?

Sau khi tiêu bị “thất sủng” do giá liên tục giảm, dịch bệnh triền miên, trong khi bơ, sầu riêng, cà phê giá cả lên xuống thất thường, nhiều nông dân ở Tây Nguyên đang lao vào phong trào mới: Trồng chanh dây.

Chả lẽ ngồi nhìn người ta thu tiền

Đó là tâm lý chung của nhiều nông dân khi thấy một loại cây nào đó đang có giá. Đây cũng là khởi phát dẫn tới nhiều phong trào nuôi, trồng mới hết rồi thất bại.

Ông Phan Hạnh (ở xã Chư Kbô, huyện Krông Búk, tỉnh Đăk Lăk) cho biết, phong trào trồng chanh dây đang lan rộng ở địa phương. Theo ông Hạnh, giá chanh dây đang cao, đạt 25.000 – 26.000 đồng/kg, lại là loại cây dễ trồng, dễ chăm sóc, nhẹ vốn đầu tư. “Chứ không lẽ chỉ biết nhìn người ta ngồi thu bộn tiền, tâm lý nông dân thấy cái gì đang có lãi thì trồng thôi” – ông Hạnh nói.

 Nông dân cần cẩn trọng, không nên ồ ạt mở rộng diện tích trồng chanh dây
Nông dân cần cẩn trọng, không nên ồ ạt mở rộng diện tích trồng chanh dây

Ông Hạnh cho biết thêm, không có thống kê chính xác ở xã Chư Kbô, nhưng nhiều hộ trồng đến vài hécta chanh dây. Với mức giá như hiện nay, họ có thể đút túi vài triệu đồng/ngày. Tuy nhiên, tất cả diện tích này là trồng tự phát, không có sự liên kết nào với doanh nghiệp trong vấn đề bao tiêu sản phẩm.

Theo thống kê chưa đầy đủ, Tây Nguyên có khoảng 5.000ha chanh dây. Huyện Ngọc Hồi (Kon Tum), dù cây chanh dây chưa được đưa vào quy hoạch phát triển, nhưng tính đến giữa năm 2017 diện tích đã hơn 80ha.

Tại xã Bờ Y, chỉ trong thời gian ngắn, diện tích chanh dây tăng chóng mặt, lên đến 60ha, chiếm hơn 2/3 diện tích chanh dây của huyện Ngọc Hồi, dù UBND xã đã thông báo các hộ dân không nên phát triển cây này quá ồ ạt.

Ai cũng có thể nhìn thấy lợi trước mắt, là chi phí đầu tư trồng chanh dây chỉ khoảng 150 triệu đồng/ha, sau 6 tháng là có thể thu hoạch. Bán với giá 12.000 – 15.000 đồng/kg là bà con đã có lãi, còn với mức giá trên 20.000 đồng/kg là có thể thu vài trăm triệu đồng/ha.

Những “cơn sóng” của thị trường

Trên thực tế, đầu năm 2017 chanh dây xuống giá chỉ còn 10.000 – 15.000/kg, sau còn 3.000 – 5.000 đồng/kg, nông dân bị một phen lao đao.

Nhưng sau đó, khi giá chanh dây sốt trở lại, bà con lại đua nhau phá bỏ vườn tiêu trồng chanh dây. Ở thủ phủ của tiêu – huyện Chư Sê (Gia Lai), chanh dây cũng kịp lan tỏa đến 100ha.

Theo Sở NNPTNT Gia Lai, từ năm 2016 đến nay, có gần 3,4 triệu cây giống chanh dây được trồng tại địa phương, trong đó hơn 2,8 triệu cây giống nhập khẩu từ Trung Quốc, Đài Loan…

Cuối năm 2017, lô chanh dây đầu tiên được xuất khẩu sang EU. Ngay sau đó, Bộ NNPTNT và UBND tỉnh Sơn La đã tổ chức khởi công xây dựng nhà máy chế biến chanh dây, rau củ quả xuất khẩu do Tập đoàn Nafoods đầu tư. Đến nay, tổng diện tích chanh dây toàn tỉnh Sơn La là 523ha, sản lượng ước đạt 3.165 tấn. Dự kiến năm 2018 tỉnh xuất khẩu khoảng 500 tấn chanh dây sang Trung Quốc. Số lượng này sẽ tăng lên 550 tấn năm 2019 và khoảng 600 tấn vào năm 2020.

Trước đó, UBND tỉnh Gia Lai đã đồng ý cho Nafoods Group đầu tư vùng nguyên liệu chanh dây 3.000ha (đến năm 2025), trong đó diện tích của nông dân là 1.300ha. UBND tỉnh này cũng đã phê duyệt 3 dự án thúc đẩy phát triển chanh dây.

Trước những thông tin này, người ta “phát sốt” vì chanh dây cũng là điều dễ hiểu. Nhưng bà con cũng cần hiểu rằng, không phải nơi nào doanh nghiệp cũng vươn đến được. Năm 2017, ông Lò Xuân Hồ ở xã Chiềng Khay, huyện Quỳnh Nhai (Sơn La) cũng trồng chanh dây với tham vọng sẽ cung cấp cho Nafoods. Nhưng vì ông ở xa nhà máy, số lượng không đủ lớn để công ty thu mua, nên ông phải tự tìm thị trường tiêu thụ.

Vì vậy, ngay cả khi giá đang “sốt” như lúc này thì bà con cũng cần tỉnh táo, đầu tư ồ ạt có thể sẽ phải chịu những hệ lụy trong tương lai.

Chuyên mục
Du lịch Điểm đến

Phố núi Gia Lai đẹp hùng vĩ trong ảnh ‘Dấu ấn Việt Nam’

Nếu có dịp đặt chân tới vùng Tây Nguyên, du khách không nên bỏ lỡ phố núi Gia Lai – mảnh đất vừa hoang dã, hùng vĩ, lại vừa trù phú và nhộn nhịp.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 1

Thành phố Pleiku – trung tâm phát triển của tỉnh Gia Lai – nhìn từ trên cao. Pleiku là thành phố quan trọng nhất vùng phía bắc Tây Nguyên, nằm trên trục giao thông quan trọng xuyên suốt đất nước. Nhờ thiên nhiên phong phú, đa dạng, bản sắc dân tộc đậm đà, phố núi có tiềm năng phát triển du lịch mạnh mẽ. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 2

Biển Hồ, hay còn gọi là hồ T’nưng, là điểm đến nổi tiếng nhất của Tây Nguyên, nơi được mệnh danh là “đôi mắt Pleiku”. Cách trung tâm thành phố khoảng 7 km, hồ nước ngọt rộng lớn luôn đầy nước và xanh ngắt như viên ngọc giữa đại ngàn. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 3

Không gì tuyệt vời hơn việc được ngồi trên thuyền độc mộc giữa Biển Hồ một sớm tinh mơ, lắng nghe những câu chuyện về vùng đất huyền thoại, cảm nhận nét đẹp vừa dịu dàng lại vừa mênh mông, hùng vĩ. Ảnh: Trần Thảo Nhi.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 4

Một địa danh khác gây choáng ngợp không kém là Biển Hồ chè, cách thành phố Pleiku khoảng hơn 10 km về phía bắc, nằm trên địa phận huyện Chư Pah. Hồ nước thủy lợi nằm bên nương chè xanh mơn mởn rộng mênh mông, không gian trong lành, tươi mát. Đây cũng là đồn điền chè đầu tiên người Pháp thành lập ở Gia Lai, có tuổi đời từ những năm 20 của thế kỷ trước. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 5

Chùa Minh Thành nằm ngay gần trung tâm thành phố, thu hút rất đông du khách tới tham quan nhờ kiến trúc độc đáo, chịu ảnh hưởng nhiều của Trung Quốc và Nhật Bản. Đây là ngôi chùa có quy mô hoành tráng nhất Gia Lai, là niềm tự hào của người dân phố núi. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 6

Tất cả công trình trong chùa đều được xây dựng và chạm khắc rất tinh tế, sống động. Nổi bật nhất là tòa bảo tháp xá lợi cao 9 tầng, màu sắc rực rỡ, trang trí công phu. Trước sân chùa là tượng đức Phật A Di Đà bằng đá, cao 7,5 m, đứng uy nghiêm giữa hồ nước Liên trì. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 7

Được ví như nóc nhà của Pleiku, núi Hàm Rồng là ngọn núi lửa đã tắt từ hàng triệu năm trước, giờ đây trở thành mảnh đất tốt tươi cho các loại hoa màu và những rừng thông xanh ngát. Núi Hàm Rồng là miệng núi lửa nổi tiếng nhất Tây Nguyên, cao hơn 1.000 m, trong thời chiến từng là căn cứ quân sự của Mỹ. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 8

Cách trung tâm Gia Lai khoảng 30 km về hướng đông bắc, thuộc địa phận huyện Chư Pah, mỗi mùa núi lửa, Chư Đăng Ya sẽ mang một màu sắc riêng do loại cây trồng khác nhau. Đây thực sự là nơi lý tưởng cho những ai yêu thiên nhiên, thích khám phá, ưa tìm kiếm những vẻ đẹp hoang sơ, thuần khiết và quyến rũ của vùng đất Tây Nguyên đại ngàn. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 9

Những cánh rừng cao su bạt ngàn chạy dài tít tắp điển hình cho khung cảnh của Tây Nguyên. Nhờ đất đỏ bazan màu mỡ, tỉnh Gia Lai nói riêng và Tây Nguyên nói chung có điều kiện vô cùng thuận lợi để phát triển các loại cây như cao su, hồ tiêu, cà phê… mang lại thu nhập lớn, phát triển kinh tế vùng. Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 10

Nằm tại xã Dun, huyện Chư Sê, thác Phú Cường sở hữu vẻ đẹp kỳ vĩ và tráng lệ, được mệnh danh là đệ nhất thác Gia Lai, rất thích hợp để nghỉ mát, du lịch sinh thái giữa thời tiết nóng bức. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 11

Làn mây mờ ảo bao trùm xã Ia Dêr thuộc huyện Ia Grai, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 12

Quảng trường Đại Đoàn Kết cũng là một dấu ấn đặc biệt nơi phố núi. Quảng trường tọa lạc ngay trung tâm thành phố, là một công trình trọng điểm được mệnh danh là trái tim Pleiku. Nổi bật giữa quảng trường là bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh, phía sau là bức phù điêu đá được chạm khắc tinh xảo, tái hiện cuộc sống của người dân Tây Nguyên. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 13

Quang cảnh trước buổi chợ đêm ở Pleiku. Đây là khu chợ đầu mối lớn tập trung đông đảo người dân và cả những du khách muốn khám phá nhịp sống thường ngày và nét văn hóa địa phương. Ảnh: Minh Đức.

Pho nui Gia Lai dep hung vi trong anh 'Dau an Viet Nam' - Anh 14

Những ngôi nhà xen kẽ màu xanh tươi tốt của những mảnh vườn mang lại cảm giác gần gũi, ấm áp và quen thuộc. Cuộc thi ảnh “Dấu ấn Việt Nam” sẽ nhận bài dự thi đến hết ngày 28/8, kết quả sẽ được công bố từ 2/9 đến 5/9. Mời bạn gửi ảnh tham gia  tại đây. Ảnh: Minh Đức.

Đừng bỏ lỡ cơ hội đóng góp vào tập ảnh lưu giữ những gì tươi đẹp nhất, thân thương nhất và đáng tự hào nhất về đất nước với cuộc thi “Dấu ấn Việt Nam” do Zing.vn tổ chức. Không chỉ là cuộc thi để chia sẻ hình ảnh, Zing.vn mong muốn mọi người biết thêm nhiều điều mới mẻ về mảnh đất nơi mình sinh ra, lớn lên và thuộc về.

Cuộc thi diễn ra từ ngày 28/7/2017 đến ngày 20/9/2017. Trong đó, thời gian nhận bài dự thi từ ngày 28/7 đến hết ngày 28/8; thời gian công bố kết quả từ 2/9 đến 5/9. Mỗi thí sinh có thể gửi nhiều bài dự thi cho cả 2 thể loại.

Bài dự thi có thể chụp bằng máy ảnh, điện thoại di động hoặc các thiết bị kỹ thuật số khác. Cuộc thi chỉ có duy nhất vòng thi trực tuyến (online). Ảnh dự thi có dung lượng tối thiểu 2 MB, kích thước tối thiểu 1.920 megapixel theo chiều ngang. Dung lượng tối đa là 8 MB, kích thước tùy ý. Lưu ý: Thí sinh nộp lại ảnh gốc trong trường hợp trúng giải

Giải thưởng do Ban giám khảo chấm:

– Ảnh đơn: Giải Nhất (1 giải): 15 triệu đồng (tiền mặt)

Giải Nhì (1 giải): 10 triệu đồng (tiền mặt)

– Bộ ảnh (7 ảnh): Giải Nhất (1 giải): 20 triệu đồng (tiền mặt)

Giải Nhì (1 giải): 10 triệu đồng (tiền mặt)

Giải Độc giả bình chọn

Giải bài dự thi được bình chọn (vote, share. 1 share = 10 vote) nhiều nhất: 10 triệu đồng (tiền mặt)

Người nhận giải tự thực hiện nghĩa vụ thuế với nhà nước. Đối tượng dự thi là những người yêu thích nhiếp ảnh chuyên nghiệp và không chuyên nghiệp trong và ngoài nước, không phân biệt đối tượng, lứa tuổi.

Đảm nhiệm vai trò giám khảo cho cuộc thi là nhiếp ảnh gia Nguyễn Việt Thanh (Báo Vietnam News), nhiếp ảnh gia Lê Thế Thắng, nghệ sĩ nhiếp ảnh Hoàng Hải Thịnh và ông Nguyễn Hoàng Hà. Để tham gia cuộc thi “Dấu ấn Việt Nam”, độc giả truy cập tại đây

Ánh Ngọc

Chuyên mục
Cây trồng Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Giá Tiêu Chư Sê 21/5: Hồ tiêu hết cơ hội trở lại thời ‘hoàng kim’?

Trước thực tế giá hồ tiêu có chuỗi ngày giảm sâu suốt gần 1 tháng qua, bà Nguyễn Mai Oanh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA) nhận định, giá hồ tiêu của năm 2017 sẽ không còn cao như 2 năm trước và khó có cơ hội cao trở lại như thời kỳ 2014 – 2015. Mặc dù vẫn còn những dấu hiệu tích cực đối với mặt hàng này, song bà Oanh cũng cho rằng giá tiêu sẽ còn biến động khó dự đoán.

Giá tiêu chư sê 21.5: Hồ tiêu hết cơ hội trở lại thời 'hoàng kim'?
Người dân tỉnh Gia Lai thu hoạch hồ tiêu. Ảnh: Duy Hậu

Giá tiêu đang tăng nhẹ

Trả lời phỏng vấn của phóng viên Dân Việt/NTNN về nguyên nhân khiến giá hồ tiêu sụt giảm mạnh trong thời gian dài, bà Nguyễn Mai Oanh cho biết, theo đánh giá sơ bộ của VPA, mặc dù có một số nơi hồ tiêu bị chết hàng loạt do nhiễm dịch bệnh, nhưng nhìn chung năm nay hồ tiêu Việt Nam được mùa.

Với tổng diện tích hồ tiêu hơn 100.000ha, trong đó có nhiều diện tích tiêu được trồng ồ ạt trong thời gian từ năm 2010-2012 và đến nay bắt đầu cho thu hoạch, sản lượng hồ tiêu của Việt Nam đã tăng mạnh so với năm 2016, góp thêm khoảng 30.000 tấn cho nguồn cung toàn cầu.

Thêm vào đó, 2 nước sản xuất hồ tiêu lớn khác năm nay cũng tăng sản lượng là Ấn Độ và Brazil. Ước tính vụ 2017, sản lượng hồ tiêu của Ấn Độ tăng khoảng 7.000 tấn so với vụ 2016. Hồ tiêu Brazil cũng cho sản lượng cao hơn năm trước khoảng 10.000 tấn. Cộng thêm sản lượng khoảng 10.000 tấn của Campuchia, như vậy theo VPA, nguồn cung toàn cầu mặt hàng hồ tiêu năm 2017 có thể cao hơn năm trước 55.000 – 60.000 tấn.

Theo bà Oanh, thông tin truyền thông đều khẳng định Việt Nam – nước chiếm 50% sản lượng hồ tiêu toàn cầu được mùa nên các nhà buôn quốc tế, các nhà đầu cơ và khách hàng nước ngoài đã “lợi dụng” để gây áp lực, ép giá hồ tiêu. Kèm theo đó, ở trong nước, một số người mới trồng tiêu chưa có kinh nghiệm rất hoang mang với diễn biến thị trường nên đã vội bán tháo hồ tiêu… Những điều này đang khiến giá hồ tiêu trong nước sụt giảm sâu kéo dài.

“Tuy nhiên tôi cho rằng giá hồ tiêu khó có thể giảm sâu nữa. Thực tế là nông dân hiện đang tích trữ hồ tiêu lại. Nông dân Việt Nam bây giờ rất giỏi nghe ngóng giá trên thị trường, nên khi thấy giá tiêu liên tục biến động, họ bán ra rất ít, trử những người thực sự cần tiền. Do đó áp lực nguồn cung lên thị trường không đáng kể” – bà Oanh nói.

Cũng theo bà Oanh, mặc dù giá tiêu niêm yết trên thị trường liên tục giảm, song các nhà buôn cũng mua vào rất ít. Trên thị trường thế giới, ngày 19.5 chỉ có khoảng 23 tấn tiêu được giao dịch trên sàn hàng hóa Ấn Độ, dù giá giao ngay giảm mạnh 600 rupee/tạ xuống 51.100 rupee/tạ (hàng chưa chọn lọc) và 53.100 rupee/tạ (hàng đã chọn lọc). Ở thị trường trong nước, sang ngày 20.5, giá tiêu đã nhích lên một chút, dao động từ 80.000 – 82.000 đồng/kg.

“Giá niêm yết là như vậy song thực tế thu mua của doanh nghiệp không phải lúc nào cũng theo giá trên sàn. Ví dụ ngày 19.5, chia sẻ với tôi, Công ty Cổ phần Phúc Sinh cho biết đang mua hồ tiêu với giá 85.000 đồng. Mức giá dưới 80.000 có thể là tiêu xấu, tiêu nhiều hạt lép. Nhìn chung giá hồ tiêu năm nay sẽ khó tăng lên mức 120.000 đồng/kg, có thể đến cuối năm sẽ tăng lên khoảng 110.000 đồng/kg” – bà Oanh dự đoán.

Tiêu chết hàng loạt không ảnh hưởng đến sản lượng

Trước thực trạng người dân một số vùng hồ tiêu nguyên liệu đang lao đao vì dịch bệnh, chết hàng loạt, bà Oanh cho biết, Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam cũng đã nắm được thực tế này, hàng tháng các Sở NNPTNT địa phương cũng liên tục gửi báo cáo thống kê cho Hiệp hội. “Thực tế là tình trạng tiêu chết không phải bây giờ mới xảy ra. Việc tiêu chết chủ yếu do sinh học, năm nào cũng xuất hiện ở một số vùng và chiếm tỷ lệ từ 2-5% tổng diện tích tiêu. Đây là hiện tượng bình thường của tất cả các loại cây trồng, chứ không riêng gì cây tiêu” – bà Oanh nói.

Cả vườn tiêu chết hàng loạt.
Tình trạng tiêu chết hàng loạt cùng với việc giá giảm sâu đã khiến nhiều nông dân mới trồng tiêu ở Tây Nguyên rơi vào hoàn cảnh khó khăn.

Theo khảo sát của VPA, tình trạng tiêu chết hàng loạt xảy ra chủ yếu ở một số vùng đã trồng tiêu lâu năm, ví dụ như Chư Sê (Gia Lai) – nơi có những vườn tiêu nhiều năm tuổi. Trước đây, người dân vùng này trồng tiêu thường lạm dụng phân bón vô cơ, thuốc hóa học, dẫn đến đất đai bị chai cứng, thoái hóa, hệ quả làm cây tiêu chậm phát triển, dễ bị dịch bệnh tấn công và chết dần.

Tuy nhiên, nững diên tích tiêu này cũng sẽ không ảnh hưởng nhiều đến sản lượng tiêu năm nay cũng như năm 2018, do những diện tích tiêu mới trồng sẽ cho thu hoạch và bù vào số tiêu chết. Bên cạnh đó, người dân đã có trình độ canh tác tốt hơn, sử dụng phân bón, kỹ thuật canh tác hợp lý nên năng suất tiêu trung bình cũng sẽ cao hơn. “Trừ khi có diễn biến xấu về thời tiết, dự báo sản lượng hồ tiêu vụ tới sẽ không có biến động. Tuy nhiên, phải đến tháng 9 chúng ta mới có thể có cái nhìn rõ hơn về bức tranh hồ tiêu, bởi tháng 7-8.2017 sẽ có thêm 2 nước là Indonesia, Trung Quốc, bắt đầu vào vụ thu hoạch tiêu” – bà Oanh cho biết.

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Nông sản Tiêu

Giá tiêu Chư Sê 20/05: Đổ nợ, bán nhà theo… giá tiêu

Tính tới ngày 18.5, giá hồ tiêu trong nước đã có gần 10 ngày giảm liên tiếp và chỉ còn dao động từ 79.000 – 82.000 đồng/kg. Cùng với giá giảm, tình trạng tiêu chết hàng loạt vì thời tiết, dịch bệnh trong thời gian qua khiến hàng ngàn nông dân ở Tây Nguyên lâm vào tình cảnh khó khăn, không ít người đã phải bán cả trụ tiêu, nhà cửa để trang trải chi phí sinh hoạt và trả nợ.

Bán cả trụ tiêu lấy tiền xoay sở

Xã Ia BLứ, huyện Chư Pưh (Gia Lai) có hơn 500ha tiêu. Những năm qua, ở xã này cây tiêu luôn giữ vị trí chủ lực về kinh tế. Thế nhưng hiện nay, cây tiêu ở Ia BLứ đã thất thế, nhiều hộ lâm nợ vì tiêu.

Nông dân huyện Chư Sê (Gia Lai) thu hoạch tiêu chín sớm. Ảnh: I.T
Giá tiêu giảm mạnh khiến hàng ngàn nông dân ở Tây Nguyên gặp khó

Theo ông Huỳnh Quốc Thích – Phó Giám đốc Sở NNPTNT tỉnh Đăk Lăk, việc giá hồ tiêu giảm đã được cảnh báo từ nhiều năm trước. Song do có thời điểm giá tiêu tăng cao nên nông dân bất chấp khuyến cáo, ồ ạt mở rộng diện tích. Ngay thời điểm hiện tại, tuy giá tiêu rớt thê thảm nhưng diện tích hồ tiêu vẫn không ngừng được mở rộng, trong đó có không ít hộ phải đi vay tiền để đầu tư.

“Thời gian vừa qua, tiêu trên địa bàn xã đổ bệnh chết hàng loạt. Không chỉ thế, giá tiêu ngày càng giảm sâu khiến nhiều hộ rơi vào cảnh khó khăn. Với mức giá hơn 80.000 đồng/kg như hiện nay, những nông dân đi vay vốn trồng tiêu như tôi đang chịu thua lỗ nặng nề. Nhiều gia đình ở đây đã phải nhổ trụ tiêu đem bán lấy tiền trang trải” – anh Nguyễn Văn Quảng, nông dân trồng tiêu ở thôn Thiên An, xã Ia BLứ cho hay.

Ông Phan Văn Linh – Chủ tịch UBND xã Ia BLứ cũng cho biết, nông dân trồng tiêu ở xã đang lao đao vì giá liên tục sụt giảm. Khó khăn nhất vẫn là những hộ có vườn tiêu bị chết. Họ không chỉ cần tiền cho sinh hoạt hàng ngày mà còn phải lo thêm khoản đầu tư mới để chuyển đổi cây trồng, do hầu hết diện tích tiêu của xã đã già cỗi và nhiễm bệnh. Mặc dù chưa có con số chính xác, nhưng theo ông Linh, số hộ phải phá bỏ vườn tiêu chết để cải tạo đất, trồng cây mới cũng không hề nhỏ.

Mấy năm trước, thấy nhiều người làm giàu nhanh từ cây tiêu, bà Nguyễn Thị Đô (xã Nâm NJang, huyện Đăk Song, Đăk Nông) đã dồn hết gia sản, vay thêm 4 tỷ đồng để trồng 10ha tiêu. Vụ vừa qua, vườn tiêu của bà Đô có 4ha bắt đầu cho thu hoạch. Bà Đô hi vọng sau vụ tiêu, gia đình sẽ có một khoản kha khá để trang trải nợ nần. Thế nhưng do giá tiêu chỉ còn trên dưới 80.000 đồng/kg nên bà Đô bán hết số tiêu vừa thu cũng chỉ đủ trả tiền mua vật tư, tiền thuê công nhân và tiền lãi các khoản vay.

“Mỗi ha tiêu phải đầu tư tới 300- 500 triệu đồng, mà giá tiêu như bây giờ thì cầm chắc thua lỗ. Nếu tới đây tình hình giá tiêu vẫn không cải thiện, chắc chắn nhà tôi sẽ phải bán đất để trả nợ”- bà Đô rầu rĩ nói.

Không chỉ ở những vùng trồng mới, ngay tại thủ phủ hồ tiêu lâu đời của Tây Nguyên là huyện Chư Sê (tỉnh Gia Lai), nhiều nông dân cũng đang hết sức khó khăn vì hồ tiêu đã hết thời.

Theo ông Nguyễn Hữu Tâm – Phó Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê, nếu so với các loại cây trồng khác, với giá bán như hiện nay người trồng tiêu vẫn có lãi. Tuy nhiên, đây chỉ là tính toán theo lý thuyết, còn trên thực tế, rất nhiều hộ trồng tiêu do không có vốn nên phải vay mượn để đầu tư. Họ không chỉ vay của ngân hàng mà còn vay nóng ở bên ngoài, hoặc vay lại tiền vay của các doanh nghiệp với mức lãi suất cao. Do đó, với giá tiêu thấp như hiện nay, những hộ vay nóng bên ngoài sẽ cầm chắc nợ nần.

Bệnh rụng lóng, Chết dây trên cây hồ tiêu (RHIZOCTONIA SOLANI, PSEUDOMONAS SP.)
Tình trạng tiêu chết hàng loạt cùng với việc giá giảm sâu đã khiến nhiều nông dân ở Tây Nguyên rơi vào hoàn cảnh khó khăn

Bán thì tiếc, để cũng không yên

Tại xã Nâm Ndjang, huyện Đăk Song, “trung tâm” hồ tiêu của tỉnh Đăk Nông, mặc dù mùa thu hoạch đã qua khá lâu nhưng hoạt động buôn bán hồ tiêu tại đây vẫn hết sức ảm đạm. Ông Nguyễn Hữu Tầm – Chủ tịch UBND xã cho biết, vụ vừa qua, sản lượng hồ tiêu của xã đạt hơn 6.000 tấn, song đến nay bà con mới bán ra khoảng 2.000 tấn.

“Nếu giá cả đi theo một chiều hướng (giảm hẳn hoặc tăng hẳn) thì nông dân sẽ bán hồ tiêu. Còn thời điểm hiện tại, do giá hồ tiêu lên xuống thất thường nên tâm lý người dân không muốn bán ra. Chỉ có những gia đình gặp khó khăn về tài chính mới trích ra vài tạ bán để lấy tiền chi tiêu” – ông Tầm nói.

Ông Nguyễn Văn Hoàng (xã Ea Tul, huyện Cư Kuin, Đăk Lăk) hiện trữ hơn 1 tấn tiêu, cho biết, hồi đầu vụ, thấy giá tiêu quá thấp so với năm ngoái nên ông quyết định trữ toàn bộ số tiêu vừa thu. Thế nhưng khi thấy giá tiêu liên tục giảm, ông bắt đầu thấp thỏm. Mấy ngày qua, sáng nào ông cũng ra tiệm internet để kiểm tra giá tiêu.

“Cách đây mấy hôm, thấy giá tiêu lên hơn 90.000 đồng/kg, tôi đã định bán. Song do vẫn hy vọng giá tiêu có thể sẽ tốt hơn nên tôi đã trù trừ. Không ngờ, ngay ngày hôm sau, giá tiêu lại giảm trở lại… Khoảng nửa tháng nữa, dù tình hình giá cả thế nào thì gia đình tôi cũng buộc phải bán số tiêu này. Bởi không bán thì những khoản nợ đang đến hạn không biết lấy đâu để trả”- ông Hoàng nói.

Ở thôn 3, xã Nâm NDjang, anh Phạm Hồng Nhật là một đại gia hồ tiêu đúng nghĩa. Với việc thu hàng chục tấn tiêu mỗi năm, anh Nhật đã trở thành tỷ phú từ nhiều năm trước. Thế nhưng ở thời điểm hiện tại, tỷ phú này cũng rơi vào thế lúng túng. “Vụ vừa rồi, gia đình tôi thu hơn 40 tấn tiêu. Tuy giá tiêu xuống thấp chúng tôi không muốn bán đi, song để có tiền trang trải sinh hoạt, tôi đã buộc phải bán đi hơn 20 tấn. Số tiêu còn lại, khi nào cần tiền sẽ tiếp tục “ngắt” ra bán tiếp. Tuy không lỗ nhưng phải bán tiêu ở thời điểm này, tôi tiếc đứt ruột”- anh Nhật nói.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, không chỉ nông dân trồng tiêu mà nhiều tiểu thương kinh doanh tiêu cũng đang đứng trước nguy cơ vỡ nợ. Nguyên nhân của việc này là do ngay từ đầu mùa, khi giá hồ tiêu đang ở mức cao, nhiều tiểu thương đã mua hàng về trữ chờ giá lên bán lại kiếm lời. Tuy nhiên, giá tiêu ngày càng diễn biến xấu đi, khiến những tiểu thương vay tiền mua tiêu về trữ đứng trước nguy cơ thua lỗ nặng nề.

Chuyên mục
Cây trồng Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Giá hồ tiêu trong nước chạm mức thấp nhất trong 6 năm qua

Giá hồ tiêu trong nước hiện sụt giảm ở mức chạm đáy, chỉ còn 80.000-81.000 đồng/kg, thấp nhất trong vòng 6 năm gần đây do nhu cầu tiêu thụ yếu.

Nóng chuyện giá Tiêu và an toàn thực phẩm
Nóng chuyện giá Tiêu và an toàn thực phẩm

Nhu cầu mua yếu kèm theo việc gia tăng diện tích và sản lượng trong những năm qua đang làm hồ tiêu khó tiêu thụ. Giá hồ tiêu trong nước hiện sụt giảm ở mức chạm đáy, thấp nhất trong vòng 6 năm gần đây.

Thông tin từ các đại lý thu mua, doanh nghiệp cho biết, giá hồ tiêu tại khu vực Chư Sê (Gia Lai) trong ngày 17/5 chỉ còn 81.000 đồng/kg, giảm 4.000 – 5.000 đồng/kg so với ngày 16/5. Tại Đăk Nông và Đăk Lăk, hồ tiêu cũng chỉ còn ở mức 82.000-83.000 đồng/kg.

Riêng tại khu vực Đồng Nai, một doanh nghiệp cho biết, giá tiêu hiện đang giảm một cách bất thường. Nếu như ngày 16/5, hồ tiêu tại đây vẫn có giá dao động từ 87.000-89.000 đồng/kg thì đến hôm nay (17/5), giá tiêu chỉ còn 80.000-81.000 đồng/kg. Đây là mức sụt giảm thấp nhất của ngành hồ tiêu trong vòng 5-6 năm qua.

Ông Nguyễn Lâm Sự, một hộ trồng tiêu ở xã Đạo Nghĩa, huyện Đắc R’lấp, Đắc Nông cho biết, người dân ở đây đang rất lo lắng khi giá tiêu sụt giảm một cách bất thường như hiện nay. Với mức giá bán này, hồ tiêu vẫn có giá cao hơn so với một số loại cây công nghiệp khác, như cà phê hay cao su. Tuy nhiên, do mức đầu tư ban đầu khá cao kèm theo dịch bệnh nhiều nên người trồng tiêu không còn lợi nhuận nhiều như trước đây.

Ông Nguyễn Ngọc Luân, Giám đốc Hợp tác xã Lâm San (Đồng Nai) cho biết, với mức giá hồ tiêu trên thị trường hiện nay đã gần với chi phí sản xuất của các hộ trồng tiêu sạch trong Hợp tác xã. Nếu tình trạng này tiếp tục kéo dài thì lợi nhuận của người trồng tiêu sẽ sụt giảm mạnh, thậm chí có thể bị thua lỗ.

[Bất chấp giá giảm sâu, nông dân Tây Nguyên vẫn ồ ạt trồng tiêu]

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, việc giá hồ tiêu sụt giảm mạnh hiện nay là do thị trường xuất nhập khẩu hồ tiêu đã bắt đầu có dấu hiệu cung vượt cầu. Nhu cầu nước ngoài hạn chế khiến giá tiêu trong nước duy trì ở mức thấp trong vài tháng gần đây.

Trong 4 tháng đầu năm 2017, cả nước xuất khẩu được khoảng 75.000 tấn, giá trị 456 triệu USD, tăng 9% về khối lượng nhưng giảm 17,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2016. Giá tiêu xuất khẩu bình quân 3 tháng đầu năm 2017 đạt 6.328 USD/tấn, giảm 24,5% so với cùng kỳ năm 2016.

Trước việc giá hồ tiêu diễn biến khó lường và đầu ra ngày càng khó khăn, Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam khuyến cáo người dân nên ngưng trồng mới hồ tiêu; đồng thời, cần tập trung chăm sóc vườn tiêu hiện có theo hướng bền vững, hạn chế tối đa việc sử dụng các loại thuốc hóa học để phòng trừ sâu bệnh, không để dư lượng trong hạt tiêu.

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Ngồi trên đống lửa nhìn cây tiêu chết hàng loạt

Những ngày này, nông dân Tây Nguyên đang bước vào vụ thu hoạch hồ tiêu, nhưng vẻ âu lo hiện trên khuôn mặt mỗi người, bởi đây là năm hồ tiêu gặp nhiều biến cố khiến tiêu chết hàng loạt, giá tiêu giảm mạnh xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua…

Cả vườn tiêu chết hàng loạt.
Cả vườn tiêu chết hàng loạt.

Đánh bạc với tiêu

Khoảng 3 năm trước, giá tiêu luôn ở mức trên dưới 200.000 đồng/kg, có thời điểm cán mốc 250.000 đồng/kg khiến nông dân tỉnh Gia Lai ồ ạt mở rộng diện tích. Giờ đây, giá tiêu quay đầu giảm mạnh thì nhà chức trách mới giật mình phát hiện diện tích quy hoạch hồ tiêu đã bị phá vỡ nặng nề.

Theo quy hoạch, diện tích hồ tiêu của tỉnh Gia Lai đến năm 2015 là 6.000 ha, tầm nhìn đến năm 2020 vẫn giữ ổn định chừng đó. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, diện tích hồ tiêu của tỉnh này đã lên đến 16.000 ha. Xã Nam Yang (huyện Đak Đoa) vốn là một trong những vựa cà phê lớn nhất nhì của tỉnh Gia Lai. Hơn 5 năm trước, dù nhiều vườn cây vẫn còn đang độ sung sức song trước “cám dỗ” của giá tiêu, rất nhiều nông dân đã “nhắm mắt” chặt phá loại cây đã một thời giúp họ cơm no áo ấm.

Anh Huỳnh Xuân Vinh (thôn 1, xã Nam Yang) có hơn 4 ha trồng cà phê nhưng nay đã thay thế bằng 5.000 trụ tiêu. Anh kể, thấy tiêu được giá nên bỏ cà phê sang trồng tiêu. Đến nay chỉ có một nửa cho thu hoạch, số còn lại đang trong giai đoạn kiến thiết nhưng đã có hàng ngàn trụ bị bệnh chết. “Năm vừa rồi gặp hạn hán, dịch bệnh, tiêu chết, chỉ thu được 3 tấn, bán được giá nên cũng có lãi, nhưng do tôi lỡ mở rộng diện tích nên giờ rất lo lắng”, anh Vinh cho biết.

Tại thủ phủ hồ tiêu Chư Sê, ông Đào Tiến Tình sở hữu 25 ha tiêu, căn biệt thự to với đầy đủ tiện nghi, ô tô tiền tỷ cũng từ vườn tiêu này mà ra. Tuy nhiên, năm nay, hơn 3.000 trụ tiêu nhà ông bị bệnh chết, giá cả giảm mạnh khiến ông mất ăn mất ngủ. Ông nói, trong 25 ha thì có đến 15 ha mới trồng. Năm ngoái, tiêu bị giảm năng suất do hạn hán, nay lại mất giá nên nguồn thu giảm hẳn. Dù vậy, ông Tình vẫn quyết bám trụ với cây tiêu như chơi một canh bạc may rủi.

Theo ông Trương Phước Anh-Giám đốc Sở NN-PTNT Gia Lai, tiêu chết là do người dân thâm canh không đúng quy trình kỹ thuật, sử dụng phân bón, chất kích thích quá liều lượng … khiến cây mất cân bằng dinh dưỡng, mất khả năng đề kháng tự nhiên dẫn đến dễ bị nấm bệnh tấn công. Ngoài ra, việc sử dụng nguồn giống trôi nổi, không được chọn lọc cũng là một tác nhân chính.

Người trồng tiêu “ngồi trên đống lửa”

Nhìn sang Đắk Lắk, tình hình cũng không khá hơn là bao. Đến huyện Cư Kuin – nơi mệnh danh là “vương quốc hồ tiêu” của tỉnh hỏi chuyện về tiêu, nhiều người như “ngồi trên đống lửa”, nhất là những hộ mới trồng.

Gia đình anh Phạm Tiến Sỹ (ở 15, xã Ea Tul) có 500 trụ tiêu, trong đó chỉ có 100 trụ bắt đầu cho thu hoạch. Để có tiền đầu tư, anh phải vay mượn từ nhiều nguồn khác nhau, chấp nhận mức lãi suất cao với hy vọng cây tiêu sẽ giúp anh đổi đời. Nhưng nay, giá tiêu giảm còn 100 nghìn/kg, thấp hơn năm ngoái từ 50-70 nghìn đồng/kg. Anh quyết định găm hàng chờ giá lên, vì với giá hiện tại có bán cũng không đủ tiền trả tiền đầu tư.

Tương tự, hộ ông Lê Văn Hà cho biết: Nhà ông có 1 ha tiêu trồng xen với cà phê, trong đó có 100 trụ được 10 năm tuổi cho thu hoạch ổn định gần 1 tấn/năm, còn lại là tiêu mới trồng được 2-3 năm, nhưng cứ gặp phải tình trạng, khi tiêu bắt đầu phủ trụ thì chết, ông phải trồng đi trồng lại nhiều lần. “Tất cả chi phí đầu tư giống, phân bón, chủ yếu đi vay mượn ở các đại lý thu mua nông sản, khi nào thu hoạch thì bán trả nợ. Mấy năm trước giá tiêu cao, gia đình còn dư chút ít, năm nay giá thấp quá. Nếu cứ đà này thì nông dân trồng tiêu lỗ nặng”.

Theo số liệu của Phòng Trồng trọt – Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk, năm 2016 toàn tỉnh có 27.588 ha hồ tiêu, trong đó diện tích trồng mới là 5.561 ha; diện tích tiêu kinh doanh là 14.865 ha; năng suất đạt 32, 73 tạ/ ha; sản lượng đạt 48.650 tấn. Diện tích hồ tiêu chủ yếu tập trung ở các huyện: Krông Năng, Cư Kuin, Ea H’leo, Ea Kar. Con số này vượt xa so với diện tích quy hoạch của tỉnh. Thời gian qua, do tình hình thời tiết diễn biến thất thường gây ngập úng, cây trồng bị nhiễm bệnh chết hàng loạt. Do vậy, chi cục khuyến cáo người dân ổn định diện tích cây trồng, thâm canh theo đúng quy trình kỹ thuật để tiêu phát triển bền vững.

Theo số liệu của Phòng Trồng trọt – Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk, năm 2016 toàn tỉnh có 27.588 ha hồ tiêu, trong đó diện tích trồng mới là 5.561 ha; diện tích tiêu kinh doanh là 14.865 ha; năng suất đạt 32,73 tạ/ ha; sản lượng đạt 48.650 tấn. Diện tích hồ tiêu chủ yếu tập trung ở các huyện: Krông Năng, Cư Kuin, Ea H’leo, Ea Kar. Con số này vượt xa so với diện tích quy hoạch của tỉnh.

Thiên Linh – Huỳnh Thủy

Chuyên mục
Cây trồng Nông nghiệp - Chăn nuôi

Đổ xô trồng tiêu lốt

Người dân một số huyện của Gia Lai như Chư Pưh, Chư Sê, Đăk Đoa, Ia Grai đã đổ xô mua giống tiêu lốt về trồng vì nghe một số lời đồn thổi về giá trị cao, khả năng kháng bệnh…

Đổ xô trồng tiêu lốt
Đổ xô trồng tiêu lốt

Vườn tiêu lốt đang được trồng thử nghiệm

Đặc biệt, khi giống tiêu đen truyền thống ở khu vực Tây nguyên và một số tỉnh miền Trung đang bị chết hàng loạt khiến không ít người đổ nợ, thì tiêu lốt càng được nhiều người nghĩ tới.

Thế nhưng, điều đáng nói là địa phương chưa có quy hoạch diện tích trồng loại cây này, cũng như thị trường đầu ra của sản phẩm còn khá mập mờ.

Trồng theo… internet

Chị Nguyễn Thị Hài ở xã Ia Pát (H.Chư Sê) đầu tư mua 400 cây giống tiêu lốt từ tháng 7.2016 về trồng thay thế cho diện tích đất trồng 1.000 trụ tiêu đen nhưng đã chết rụi trước đó. “Tôi tìm hiểu trên mạng internet, nghe nói tiêu lốt có giá cao, kháng bệnh tốt nên mua trồng thử. Hiện tiêu phát triển khá tốt, sai quả và bắt đầu cho thu hoạch. Với 1 tạ tiêu khô thu được, gia đình tôi khấp khởi mừng thầm, liên lạc với một số đại lý thu mua nông sản ở các tỉnh phía nam thì họ báo giá mua vào là 140.000 đồng/kg. Nhưng do tiêu thu được còn ít nên tôi chưa bán. Nếu đầu ra đảm bảo, giá bán như hiện tại thì tới đây gia đình tôi sẽ mở rộng diện tích trồng tiêu này”, chị Hài tin tưởng.

Trong khi đó, ông Phạm Trọng Thiện ở xã Albá (H.Chư Sê) cho biết: “Thấy nhiều người trồng nên tôi cũng lên mạng tìm hiểu và được một công ty ở TP.HCM giới thiệu giống, hứa sẽ bao tiêu sản phẩm. Tôi đã mua 2.000 cây giống với giá 15.000 đồng/cây, cộng đầu tư cả trụ, làm đất, phân chuồng hết gần 200 – 300 triệu đồng. Nhưng chỉ qua vài trận mưa đầu mùa, giống tiêu này chết hàng loạt, giờ chỉ còn lại khoảng 400 cây. Số tiêu còn lại nếu trồng đến khi cho thu hoạch cũng không biết bán cho ai vì khi liên lạc lại với nơi cung cấp giống thì họ bảo không thể mua được vì chưa có đầu ra”.

Tiêu lốt thu hoạch chờ đầu ra ổn định
Tiêu lốt thu hoạch chờ đầu ra ổn định

Ở Gia Lai, với nhiều người, cây tiêu lốt là giống tiêu lạ, mới xuất hiện. Vì thế, những hộ vừa trồng tiêu đen chết hàng loạt cũng hướng vào tìm hiểu. Ông Nguyễn Huy Quang, một nông dân ở H.Đăk Đoa có hơn 3.000 trụ tiêu đen bị chết, nói: “Tôi có tìm hiểu giống tiêu này. Với diện tích đất sẵn có, tôi có thể trồng khoảng 6.000 trụ. Đầu tư cũng chỉ bằng 2/3 hoặc một nửa tiêu đen. Nếu đầu ra ổn định nữa thì tốt quá. Sắp tới tôi sẽ liên hệ thêm ở các nơi. Có đầu ra ổn định là tôi trồng. Nhiều nông dân khác ở huyện này cũng có chung tâm trạng như tôi. Chủ yếu là tìm giống và quy trình canh tác theo cách tự phát là chính”.

Tuy nhiên, hiện thị trường cho loại tiêu này cũng chưa rõ ràng. Theo tôi biết tỉnh Gia Lai vẫn chưa có quy hoạch diện tích cho loại tiêu này

Ông Hoàng Phước Bính, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê

Cẩn trọng với tiêu lốt

Dù không ít hộ đã xuống giống, nhưng qua tìm hiểu thì nhiều nông dân thừa nhận họ vẫn chưa tiếp cận được với quy trình canh tác chuẩn, khả năng thích nghi thổ nhưỡng của loại tiêu này ở từng khu vực của Gia Lai cũng như các tỉnh Tây nguyên. Sự mù mờ này cùng quán tính đổ xô trồng theo tin đồn, cộng với đầu ra chưa rõ ràng có thể khiến nhiều nông dân ôm quả đắng với tiêu lốt. Hiện tại ở Chư Sê, Hợp tác xã sản xuất thương mại và dịch vụ nông nghiệp tiêu Chư Sê, đang đầu tư trồng thử nghiệm giống tiêu lốt. Nhưng theo ông Nguyễn Đức Trọng, Chủ tịch Hội đồng quản trị hợp tác xã, 30 xã viên mới trồng khảo nghiệm giống tiêu này với diện tích chưa đáng kể và cũng chưa rút ra được quy trình gì.

Thạc sĩ Nguyễn Quang Ngọc, Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu và phát triển cây hồ tiêu, nhìn nhận: “Đây là giống mới, chúng tôi chưa có một tài liệu chính thức nào. Nông dân cần thận trọng khi trồng loại tiêu này. Theo tôi tìm hiểu thì tiêu lốt cũng là một loại cây trồng để thu hoạch làm gia vị. Còn giá trị về mặt dược liệu hay gì đó thì còn phải nghiên cứu sâu hơn…”.

Tương tự, ông Hoàng Phước Bính, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê, cho biết: “Cây tiêu lốt mới manh nha ở tỉnh Gia Lai. Cũng là giống tiêu nhưng khác là quả của loại tiêu này hình thuôn dài, vị không cay bằng tiêu đen và có mùi thơm đặc trưng. Còn vấn đề ngoài dùng làm gia vị thì dược tính của nó như một số thông tin bên lề cần phải được nghiên cứu kỹ”.

Cũng theo ông Hoàng Phước Bính, về quy trình canh tác tiêu lốt cũng không khác tiêu đen là mấy. Nhưng mật độ trồng có thể lên đến 3.000 trụ/ha thay vì khoảng 1.700 trụ như tiêu đen. Trồng khoảng 6 tháng là có thu hoạch với năng suất 3 – 6 kg/trụ/năm. Tiêu lốt thu quanh năm. Với khí hậu của Tây nguyên thì khi thu hoạch vào mùa mưa cần phải sấy. Giá bán của tiêu lốt hiện dao động trong khoảng trên dưới 140.000 đồng/kg. “Tuy nhiên, hiện thị trường cho loại tiêu này cũng chưa rõ ràng. Theo tôi biết tỉnh Gia Lai vẫn chưa có quy hoạch diện tích cho loại tiêu này. Một số nơi đã có bán giống tiêu lốt với giá 15.000 đồng/cây. Nói chung, nếu muốn trồng đại trà thì nông dân cần phải tìm hiểu kỹ đầu ra, giá thành kẻo lại ôm nợ như một số loại cây trồng khác”, ông Bính khuyến cáo.

Trần Hiếu

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Chư Sê lại thấp thỏm trước giá tiêu mùa mới

Mặc dù mới vào đầu vụ thu hoạch, nhưng giá hồ tiêu tại Tây Nguyên đã giảm khá mạnh so với năm ngoái. Bên cạnh đó, một số diện tích tiêu đang bị chết hàng loạt do hạn hán và sâu bệnh…, khiến bà con vừa lo lắng, vừa hoang mang.

Mất đứt chục triệu đồng/tấn tiêu

Còn hơn tháng nữa vườn tiêu của anh Nguyễn Đức Thắng ở tổ 14, thị trấn Chư Sê (Gia Lai) mới được thu hoạch, nhưng ngày nào anh cũng thấp thỏm vì giá tiêu đang giảm mạnh so với năm ngoái. Anh cho biết, hiện thương lái thu mua hạt tiêu ở mức 110.000 – 120.000 đồng/kg khô. “Năm 2016, giá tiêu lúc cao nhất là 180.000 – 200.000 đồng/kg, nhưng năm nay mới vào đầu mùa mà giá đã thấp như vậy, không biết đến chính vụ sẽ thế nào. Chỉ cần giảm như hiện nay thì mỗi tấn tiêu cũng đã mất đứt chục triệu đồng. Năm vừa rồi, nhà tôi cũng có hơn 100 trụ tiêu bị chết do nắng hạn và sâu bệnh. Nhiều nhà xung quanh cũng thế, có nhà còn bị chết từ 500 – 1.000 trụ, số diện tích còn lại năng suất cũng giảm sút” – anh Thắng cho hay.

Nông dân huyện Chư Sê (Gia Lai) thu hoạch tiêu chín sớm. Ảnh: I.T
Nông dân huyện Chư Sê (Gia Lai) thu hoạch tiêu chín sớm. Ảnh: I.T

Anh Thắng cũng đang lo ngại trước thông tin về việc thị trường châu Âu, Mỹ siết chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong hạt tiêu nhập khẩu. Anh Thắng chia sẻ: “Một năm nhà tôi chỉ phun thuốc diệt nấm bệnh 1 lần, thế thì làm sao còn dư lượng hóa chất gì được? Xung quanh nhà tôi, các hộ trồng tiêu cũng làm như vậy nên hạt tiêu nguyên liệu đảm bảo an toàn, sạch sẽ. Trừ khi chính các thương lái thu mua về rồi pha trộn chất gì đó để bảo quản, dẫn tới việc hạt tiêu xuất khẩu bị cảnh báo về dư lượng hóa chất”.

Theo anh Phan Công Phùng – hộ trồng tiêu ở xã Dun (Chư Sê), nhiều năm nay, gia đình anh đã có sự thay đổi trong cách trồng tiêu, cụ thể là thay thế các chất hóa học ảnh hưởng đến sức khỏe con người cũng như cây trồng bằng việc sử dụng các chế phẩm sinh học, các loại phân hữu cơ.

“Tuy nhiên, dù trồng sạch hay bẩn, thương lái cũng chỉ mua cùng một giá. Thương lái mua cao, nhà nông được lãi cao, nhưng họ mua thấp chúng tôi cũng phải bán. Nếu không bán cho họ thì biết lấy cái gì để trang trải? Trong khi đó, hầu hết nông dân chúng tôi chưa liên kết được với các đơn vị, doanh nghiệp xuất khẩu. Toàn bộ việc tiêu thụ đều phải phụ thuộc vào thương lái nên chúng tôi cũng không thể đảm bảo được chất lượng sản phẩm do chính mình làm ra” – anh Phùng nói.

Cấp bách tổ chức lại sản xuất

Theo ông Hoàng Phước Bính – Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê, hầu hết các hộ trồng tiêu trên địa bàn đều biết quy định về chất cấm nên đã chuyển sang sử dụng những sản phẩm phòng trừ bệnh sinh học, vừa đảm bảo an toàn cho người, vừa an toàn cho cây trồng. Tuy nhiên, do chưa có sự liên kết giữa đầu vào và đầu ra nên chưa kiểm soát được chất lượng tiêu.

Chư Sê lại thấp thỏm trước giá tiêu mùa mới
Chư Sê lại thấp thỏm trước giá tiêu mùa mới

“Nói đơn giản thế này, trong 10 hộ, có 9 hộ làm sạch, 1 hộ làm bẩn. Thương lái thu mua như nhau, làm sao quản được chất lượng? Việc sản xuất tiêu trên địa bàn vẫn chủ yếu là các nông hộ nhỏ lẻ, tiêu thụ phụ thuộc vào thương lái, do đó việc đảm bảo được chất lượng sản phẩm tới dư lượng hóa chất rất khó khăn. Chỉ có tổ chức lại sản xuất, liên kết người nông dân với các doanh nghiệp, có sự tham gia hỗ trợ của Nhà nước mới giải quyết được bài toán này” – ông Bính cho hay.

Tìm hiểu của phóng viên, trên địa bàn huyện Chư Sê hiện mới có một mô hình thí điểm liên kết sản xuất hồ tiêu giữa HTX với doanh nghiệp. Theo ông Hoàng Phước Bính, trước đây huyện cũng đã có mô hình liên kết như vậy, nhưng thất bại hoàn toàn vì chưa có cơ chế cũng như thiếu sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan chức năng. Sau đó, Bộ NNPTNT nhận thấy tính hiệu quả của mô hình này mới đầu tư thí điểm trở lại.

Với việc giá tiêu giảm mạnh từ đầu vụ, ông Bính cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do cung nhiều hơn cầu, do diện tích tiêu trên cả nước đã vượt quy hoạch. “Giá tiêu đã từng lên “đỉnh” với mức 200.000 đồng/kg trong năm ngoái, nhưng hiện nay giá đang trên đà giảm mạnh và dự báo sẽ tiếp tục giảm không chỉ năm nay mà còn diễn tiến trong các năm tiếp theo. Đây là thời điểm chúng ta phải tái cơ cấu lại ngành tiêu, ổn định diện tích trồng tiêu, hướng đến gia tăng giá trị sản phẩm là chính” – ông Bính nhận định.

Nhiều rào cản với tiêu Việt Nam

So với năm 2015, xuất khẩu hạt tiêu năm 2016 đã tăng 34% về lượng và gần 13% về trị giá. Hiện, hồ tiêu Việt Nam đã có mặt ở 109 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, xuất khẩu hồ tiêu đang phải đối mặt với hàng rào kỹ thuật ngày càng cao tại các nước nhập khẩu. Ví dụ trước đây, lượng tối đa cho phép của hóa chất Metalaxyl trên hạt tiêu nhập khẩu vào EU là 0,1ppm, nhưng mới đây Ủy ban châu Âu (EC) đã đệ trình lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) yêu cầu điều chỉnh mức này lên 0,05ppm.

Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA) cho biết, nếu tình hình sản xuất hồ tiêu vẫn như 2016 thì đồng nghĩa với việc năm 2017 có thể có tới trên 80% hạt tiêu của Việt Nam khó có cơ hội vào được thị trường châu Âu, thị trường chiếm 23% tổng lượng hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam.

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Người trồng hồ tiêu vất vả canh trộm dịp Tết

Năm nay thời tiết mưa nhiều, hồ tiêu chín muộn, nông dân ở Tây Nguyên phải canh trộm 24/24 giờ trong mấy ngày tết. Bởi chỉ sơ suất một giờ, một hộ dân có thể mất vài chục triệu vì… tiêu tặc.

Người trồng 'cây vàng' vất vả canh trộm dịp Tết
Người trồng ‘cây vàng’ vất vả canh trộm dịp Tết

 

Sáng mùng một tết Đinh Dậu, chị Nguyễn Thị Tú (xã Cư K’Pô, huyện Krông Búk, Đắk Lắk) tất bật mang cơm ra rẫy cho chồng. Chị Tú cho biết: “Mọi năm chúng tôi thu hoạch tiêu, phơi khô, chất vào kho rồi mới ăn tết. Nhưng năm nay mưa nhiều, đến giờ này tiêu vẫn còn xanh, chưa thu hoạch được. Mà nạn trộm tiêu hoành hành chưa từng thấy, chỉ sơ suất khoảng một tiếng đồng hồ là mất vài chục triệu như chơi”. Cũng theo chị Thanh, tiêu tặc đứng dưới gốc tiêu, giật toàn bộ dây tiêu trên trụ xuống rồi mới tuốt trái. Do vậy không chỉ mất thu hoạch, mà vườn tiêu của người dân cũng bị phá hoại, phải mất 2 -3 năm sau mới phục hồi lại được.

Tại huyện Chư Sê (tỉnh Gia Lai), nhiều gia đình nông dân ăn Tết tại rẫy tiêu, không đi chúc tết thăm xuân như mọi năm. Gia đình ông Lê Kỳ (xã H’Bông, huyện Chư Sê) có 6 người thì 4 người mang bánh chưng, dưa hành, kẹo mức ra căn lều giữa vườn tiêu cách nhà 3 cây số cùng ăn tết. “Hiện tại một tấn tiêu có giá 140 triệu, sản lượng cả vườn nhà tôi khoảng 20 tấn, sao dám để 3 tỉ bạc ngoài rẫy mà về nhà ăn tết được?” – ông Kỳ nói.

Cứ đến mùa tiêu (thông thường là trước tết), người trồng tiêu ở Tây Nguyên lại đứng ngồi không yên, không người dân bị trộm dọn sạch vườn, thiệt hại cả tỉ đồng, vườn tiêu xơ xác. Năm nay tiêu chín muộn, nông dân lại vất vả canh trộm dịp tết, tuy vậy người dân vẫn rất phấn khởi vì đầu năm mới sẽ thu được tiền tỉ. Từ sáng nay (mùng 4 tết), các nhà vườn ở Tây Nguyên bắt đầu ra quân thu hoạch tiêu, cùng với niềm hi vọng cả năm sẽ được may mắn, mùa màng bội thu.

Chuyên mục
Gương mặt trẻ Khoa học Sống trẻ

Sáng chế phân bón thiết thực của học sinh lớp 12 từ cây dã quỳ

Với sáng chế sử dụng cây dã quỳ làm nguồn phân bón và thuốc phòng trừ sâu bệnh cho cây rau, người nông dân đã có thể tận dụng tối đa loại cây phổ biến ở Tây Nguyên để phục vụ trồng rau sạch, an toàn với chi phí rẻ.
Sáng chế thiết thực của học sinh lớp 12 từ cây dã quỳ
Sáng chế thiết thực của học sinh lớp 12 từ cây dã quỳ

Ý tưởng xuất phát từ thực tế

Sau thời gian tìm hiểu, nghiên cứu và thực nghiệm, Trần Hoàng Quân và Bùi Thị Hiền – học sinh lớp 12 A1 Trường THPT Trường Chinh – Gia Lai – với sự hướng dẫn của cô giáo Nguyễn Thị Diệu Hạnh đã thành công với đề tài: “Sử dụng cây dã quỳ làm nguồn phân bón và phòng trừ sâu hại, nhằm nâng cao năng suất rau cải xanh và cải ngồng”.

Với ý tưởng sáng tạo, dùng loại cây hoa dã quỳ có rất nhiều tại Tây Nguyên làm phân và thuốc, đây được xem là một đề tài có tiềm năng ứng dụng, giúp nông dân thay thế phân bón vô cơ và thuốc trừ sâu nhằm đem lại rau sạch, an toàn trong thời điểm hiện nay.

Trao đổi về ý tưởng, em Trần Hoàng Quân say mê kể: “Ý tưởng xuất phát từ chính trong gia đình em. Những giờ tan học, em thường xuyên phụ giúp bố mẹ việc nương rẫy. Cứ vào mỗi vụ bón phân, nhà em và các gia đình nông dân trong xã thường xuyên đến các đại lý phân bón mua chịu về bón cho cây, trong đó có cây rau. Em thấy, chi phí từ phân bón và thuốc trừ sâu chiếm rất nhiều trong đầu tư sản xuất nông nghiệp của người nông dân. Từ đó, em nghĩ đến việc tận dụng các loại cây xanh phổ biến ở Tây Nguyên để làm phân bón hữu cơ thay dần phân bón vô cơ. Đồng thời, em cũng nghĩ đến các chiết xuất từ cây xanh để phòng trừ sâu bệnh cho rau xanh.

Giải thích rõ hơn về các bước thực hiện đề tài, Trần Hoàng Quân cho biết, em đọc qua sách báo, thấy cây hoa dã quỳ có chứa nhiều chất dinh dưỡng phù hợp với rau xanh, đồng thời nó cũng có mùi cay, nồng, đắng có thể dùng phun vào rau giảm thiểu sâu bệnh. Từ đó em đưa ra ý tưởng của mình rồi nhờ cô giáo Nguyễn Thị Diệu Hạnh hướng dẫn.

Với sự giúp sức của bạn đồng hành là Bùi Thị Hiền cùng sự hướng dẫn tận tình của cô Hạnh, Quân bắt tay đi thu gom cây hoa dã quỳ. Khi gom đủ, Quân cùng Hiền chặt nhỏ, rồi dùng chế phẩm vi sinh Trichoderma Achacomix theo tỷ lệ nhất định để ủ.

Khoảng 2 tuần, phân bón từ cây dã quỳ được đưa vào thực nghiệm ngay tại vườn hoa thanh niên của trường. Qua vài lần thất bại vì nguyên nhân khách quan, sản phẩm phân bón từ cây dã quỳ cuối cùng cũng cho những luống rau xanh tốt.

Để hạn chế sâu bệnh, Quân cũng đã thực hiện chiết xuất từ cây dã quỳ làm dung dịch phun lên cây rau để phòng trừ sâu bệnh. Nhờ phun dung dịch lên rau, vườn rau thanh niên của nhà trường từ khi thực nghiệm đến khi thu hoạch không phải dùng thuốc trừ sâu.

Đề tài đem lại hiệu quả kinh tế cho bà con nông dân

Để minh chứng cho hiệu quả, Quân và Hiền đã tìm đến từng hộ trồng rau thuyết phục họ ứng dụng mô hình của mình. Ban đầu, các hộ cũng dè dặt chỉ dám thử nghiệm trên 1 vài luống rau. Nhưng với chi phí thấp, thời gian thu hoạch rút ngắn, rau lại năng suất so với trồng theo mô hình trước đây nên các hộ bắt đầu tin tưởng sử dụng sản phẩm của 2 học sinh.

Anh Bùi Xuân Bắc – 1 hộ trồng rau tại thị trấn Chư Sê (Huyện Chư Sê) – đánh giá về đề tài của 2 học sinh: Nhà tôi có trồng 800m2 rau cải để bán. Khi nghe các học sinh giải thích về ứng dụng của loại phân và dung dịch từ hoa dã quỳ, tôi thấy khả thi. Sau đó, tôi làm theo hướng dẫn trên vườn rau nhà mình. Đến ngày thu hoạch, tính toán lại thấy năng suất tăng khoảng 15% so với trước đây, chi phí đầu tư thấp hơn nhiều.

Nói về đề tài của học sinh Trần Hoàng Quân, cô giáo Nguyễn Thị Diệu Hạnh cho biết: Để sử dụng phân hữu cơ bón cho rau, người nông dân phải trả khoảng 800 nghìn đồng/khối. Tuy nhiên, với ý tưởng của em Quân, chỉ cần dùng cây dã quỳ để làm phân bón với chi phí rất thấp. Một tấn phân bón từ loài cây dã quỳ, ngoài công ra chỉ mất có 45 nghìn đồng tiền mua chế phẩm vi sinh, sau 2 tuần là có thể bón cho rau.

Còn dung dịch chiết xuất từ dã quỳ phun lên cây rau làm rất đơn giản, không tốn kém nhưng hiệu quả cao. Cách làm thì rất đơn giản, mọi người dân ai cũng đều có thể tự chế ra và sử dụng đại trà.

“Để đề tài không chỉ nằm trên sách vở mà được ứng dụng thực tế, chúng tôi đã cho đem mẫu đi phân tích ở TP HCM về hàm lượng các chất dinh dưỡng. Không chỉ tôi, mà nhiều người có chuyên môn sau khi xem kết quả phân tích cũng phải thừa nhận tính ứng dụng của phân bón và dung dịch chiết xuất từ cây dã quỳ” – cô Hạnh nhấn mạnh.

Nhờ sự giúp sức của cô giáo và bạn đồng hành, Quân đã đưa đề tài đi thi và giành giải nhì cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh năm học 2015-2016, sau đó đề tài cũng cũng “ẵm” luôn giải nhì cấp quốc gia. Nhưng đối với 2 học sinh, giải thưởng cao quý nhất là đề tài của mình là có tính ứng dụng thực tiễn, đem lại hiệu quả về kinh tế cho bà con nông dân.

Ghi nhận những kết quả của Quân và Hiền, mới đây, Bộ GD&ĐT đã khen thưởng 2 em tại Lễ tuyên dương nhà giáo và học sinh tiêu biểu năm học 2015-2016 và phát động phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học giai đoạn 2016-2020”.

Nguyễn Dũng