Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Nông sản Tiêu

Giá tiêu Chư Sê 20/05: Đổ nợ, bán nhà theo… giá tiêu

Tính tới ngày 18.5, giá hồ tiêu trong nước đã có gần 10 ngày giảm liên tiếp và chỉ còn dao động từ 79.000 – 82.000 đồng/kg. Cùng với giá giảm, tình trạng tiêu chết hàng loạt vì thời tiết, dịch bệnh trong thời gian qua khiến hàng ngàn nông dân ở Tây Nguyên lâm vào tình cảnh khó khăn, không ít người đã phải bán cả trụ tiêu, nhà cửa để trang trải chi phí sinh hoạt và trả nợ.

Bán cả trụ tiêu lấy tiền xoay sở

Xã Ia BLứ, huyện Chư Pưh (Gia Lai) có hơn 500ha tiêu. Những năm qua, ở xã này cây tiêu luôn giữ vị trí chủ lực về kinh tế. Thế nhưng hiện nay, cây tiêu ở Ia BLứ đã thất thế, nhiều hộ lâm nợ vì tiêu.

Nông dân huyện Chư Sê (Gia Lai) thu hoạch tiêu chín sớm. Ảnh: I.T
Giá tiêu giảm mạnh khiến hàng ngàn nông dân ở Tây Nguyên gặp khó

Theo ông Huỳnh Quốc Thích – Phó Giám đốc Sở NNPTNT tỉnh Đăk Lăk, việc giá hồ tiêu giảm đã được cảnh báo từ nhiều năm trước. Song do có thời điểm giá tiêu tăng cao nên nông dân bất chấp khuyến cáo, ồ ạt mở rộng diện tích. Ngay thời điểm hiện tại, tuy giá tiêu rớt thê thảm nhưng diện tích hồ tiêu vẫn không ngừng được mở rộng, trong đó có không ít hộ phải đi vay tiền để đầu tư.

“Thời gian vừa qua, tiêu trên địa bàn xã đổ bệnh chết hàng loạt. Không chỉ thế, giá tiêu ngày càng giảm sâu khiến nhiều hộ rơi vào cảnh khó khăn. Với mức giá hơn 80.000 đồng/kg như hiện nay, những nông dân đi vay vốn trồng tiêu như tôi đang chịu thua lỗ nặng nề. Nhiều gia đình ở đây đã phải nhổ trụ tiêu đem bán lấy tiền trang trải” – anh Nguyễn Văn Quảng, nông dân trồng tiêu ở thôn Thiên An, xã Ia BLứ cho hay.

Ông Phan Văn Linh – Chủ tịch UBND xã Ia BLứ cũng cho biết, nông dân trồng tiêu ở xã đang lao đao vì giá liên tục sụt giảm. Khó khăn nhất vẫn là những hộ có vườn tiêu bị chết. Họ không chỉ cần tiền cho sinh hoạt hàng ngày mà còn phải lo thêm khoản đầu tư mới để chuyển đổi cây trồng, do hầu hết diện tích tiêu của xã đã già cỗi và nhiễm bệnh. Mặc dù chưa có con số chính xác, nhưng theo ông Linh, số hộ phải phá bỏ vườn tiêu chết để cải tạo đất, trồng cây mới cũng không hề nhỏ.

Mấy năm trước, thấy nhiều người làm giàu nhanh từ cây tiêu, bà Nguyễn Thị Đô (xã Nâm NJang, huyện Đăk Song, Đăk Nông) đã dồn hết gia sản, vay thêm 4 tỷ đồng để trồng 10ha tiêu. Vụ vừa qua, vườn tiêu của bà Đô có 4ha bắt đầu cho thu hoạch. Bà Đô hi vọng sau vụ tiêu, gia đình sẽ có một khoản kha khá để trang trải nợ nần. Thế nhưng do giá tiêu chỉ còn trên dưới 80.000 đồng/kg nên bà Đô bán hết số tiêu vừa thu cũng chỉ đủ trả tiền mua vật tư, tiền thuê công nhân và tiền lãi các khoản vay.

“Mỗi ha tiêu phải đầu tư tới 300- 500 triệu đồng, mà giá tiêu như bây giờ thì cầm chắc thua lỗ. Nếu tới đây tình hình giá tiêu vẫn không cải thiện, chắc chắn nhà tôi sẽ phải bán đất để trả nợ”- bà Đô rầu rĩ nói.

Không chỉ ở những vùng trồng mới, ngay tại thủ phủ hồ tiêu lâu đời của Tây Nguyên là huyện Chư Sê (tỉnh Gia Lai), nhiều nông dân cũng đang hết sức khó khăn vì hồ tiêu đã hết thời.

Theo ông Nguyễn Hữu Tâm – Phó Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê, nếu so với các loại cây trồng khác, với giá bán như hiện nay người trồng tiêu vẫn có lãi. Tuy nhiên, đây chỉ là tính toán theo lý thuyết, còn trên thực tế, rất nhiều hộ trồng tiêu do không có vốn nên phải vay mượn để đầu tư. Họ không chỉ vay của ngân hàng mà còn vay nóng ở bên ngoài, hoặc vay lại tiền vay của các doanh nghiệp với mức lãi suất cao. Do đó, với giá tiêu thấp như hiện nay, những hộ vay nóng bên ngoài sẽ cầm chắc nợ nần.

Bệnh rụng lóng, Chết dây trên cây hồ tiêu (RHIZOCTONIA SOLANI, PSEUDOMONAS SP.)
Tình trạng tiêu chết hàng loạt cùng với việc giá giảm sâu đã khiến nhiều nông dân ở Tây Nguyên rơi vào hoàn cảnh khó khăn

Bán thì tiếc, để cũng không yên

Tại xã Nâm Ndjang, huyện Đăk Song, “trung tâm” hồ tiêu của tỉnh Đăk Nông, mặc dù mùa thu hoạch đã qua khá lâu nhưng hoạt động buôn bán hồ tiêu tại đây vẫn hết sức ảm đạm. Ông Nguyễn Hữu Tầm – Chủ tịch UBND xã cho biết, vụ vừa qua, sản lượng hồ tiêu của xã đạt hơn 6.000 tấn, song đến nay bà con mới bán ra khoảng 2.000 tấn.

“Nếu giá cả đi theo một chiều hướng (giảm hẳn hoặc tăng hẳn) thì nông dân sẽ bán hồ tiêu. Còn thời điểm hiện tại, do giá hồ tiêu lên xuống thất thường nên tâm lý người dân không muốn bán ra. Chỉ có những gia đình gặp khó khăn về tài chính mới trích ra vài tạ bán để lấy tiền chi tiêu” – ông Tầm nói.

Ông Nguyễn Văn Hoàng (xã Ea Tul, huyện Cư Kuin, Đăk Lăk) hiện trữ hơn 1 tấn tiêu, cho biết, hồi đầu vụ, thấy giá tiêu quá thấp so với năm ngoái nên ông quyết định trữ toàn bộ số tiêu vừa thu. Thế nhưng khi thấy giá tiêu liên tục giảm, ông bắt đầu thấp thỏm. Mấy ngày qua, sáng nào ông cũng ra tiệm internet để kiểm tra giá tiêu.

“Cách đây mấy hôm, thấy giá tiêu lên hơn 90.000 đồng/kg, tôi đã định bán. Song do vẫn hy vọng giá tiêu có thể sẽ tốt hơn nên tôi đã trù trừ. Không ngờ, ngay ngày hôm sau, giá tiêu lại giảm trở lại… Khoảng nửa tháng nữa, dù tình hình giá cả thế nào thì gia đình tôi cũng buộc phải bán số tiêu này. Bởi không bán thì những khoản nợ đang đến hạn không biết lấy đâu để trả”- ông Hoàng nói.

Ở thôn 3, xã Nâm NDjang, anh Phạm Hồng Nhật là một đại gia hồ tiêu đúng nghĩa. Với việc thu hàng chục tấn tiêu mỗi năm, anh Nhật đã trở thành tỷ phú từ nhiều năm trước. Thế nhưng ở thời điểm hiện tại, tỷ phú này cũng rơi vào thế lúng túng. “Vụ vừa rồi, gia đình tôi thu hơn 40 tấn tiêu. Tuy giá tiêu xuống thấp chúng tôi không muốn bán đi, song để có tiền trang trải sinh hoạt, tôi đã buộc phải bán đi hơn 20 tấn. Số tiêu còn lại, khi nào cần tiền sẽ tiếp tục “ngắt” ra bán tiếp. Tuy không lỗ nhưng phải bán tiêu ở thời điểm này, tôi tiếc đứt ruột”- anh Nhật nói.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, không chỉ nông dân trồng tiêu mà nhiều tiểu thương kinh doanh tiêu cũng đang đứng trước nguy cơ vỡ nợ. Nguyên nhân của việc này là do ngay từ đầu mùa, khi giá hồ tiêu đang ở mức cao, nhiều tiểu thương đã mua hàng về trữ chờ giá lên bán lại kiếm lời. Tuy nhiên, giá tiêu ngày càng diễn biến xấu đi, khiến những tiểu thương vay tiền mua tiêu về trữ đứng trước nguy cơ thua lỗ nặng nề.

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Ngồi trên đống lửa nhìn cây tiêu chết hàng loạt

Những ngày này, nông dân Tây Nguyên đang bước vào vụ thu hoạch hồ tiêu, nhưng vẻ âu lo hiện trên khuôn mặt mỗi người, bởi đây là năm hồ tiêu gặp nhiều biến cố khiến tiêu chết hàng loạt, giá tiêu giảm mạnh xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua…

Cả vườn tiêu chết hàng loạt.
Cả vườn tiêu chết hàng loạt.

Đánh bạc với tiêu

Khoảng 3 năm trước, giá tiêu luôn ở mức trên dưới 200.000 đồng/kg, có thời điểm cán mốc 250.000 đồng/kg khiến nông dân tỉnh Gia Lai ồ ạt mở rộng diện tích. Giờ đây, giá tiêu quay đầu giảm mạnh thì nhà chức trách mới giật mình phát hiện diện tích quy hoạch hồ tiêu đã bị phá vỡ nặng nề.

Theo quy hoạch, diện tích hồ tiêu của tỉnh Gia Lai đến năm 2015 là 6.000 ha, tầm nhìn đến năm 2020 vẫn giữ ổn định chừng đó. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, diện tích hồ tiêu của tỉnh này đã lên đến 16.000 ha. Xã Nam Yang (huyện Đak Đoa) vốn là một trong những vựa cà phê lớn nhất nhì của tỉnh Gia Lai. Hơn 5 năm trước, dù nhiều vườn cây vẫn còn đang độ sung sức song trước “cám dỗ” của giá tiêu, rất nhiều nông dân đã “nhắm mắt” chặt phá loại cây đã một thời giúp họ cơm no áo ấm.

Anh Huỳnh Xuân Vinh (thôn 1, xã Nam Yang) có hơn 4 ha trồng cà phê nhưng nay đã thay thế bằng 5.000 trụ tiêu. Anh kể, thấy tiêu được giá nên bỏ cà phê sang trồng tiêu. Đến nay chỉ có một nửa cho thu hoạch, số còn lại đang trong giai đoạn kiến thiết nhưng đã có hàng ngàn trụ bị bệnh chết. “Năm vừa rồi gặp hạn hán, dịch bệnh, tiêu chết, chỉ thu được 3 tấn, bán được giá nên cũng có lãi, nhưng do tôi lỡ mở rộng diện tích nên giờ rất lo lắng”, anh Vinh cho biết.

Tại thủ phủ hồ tiêu Chư Sê, ông Đào Tiến Tình sở hữu 25 ha tiêu, căn biệt thự to với đầy đủ tiện nghi, ô tô tiền tỷ cũng từ vườn tiêu này mà ra. Tuy nhiên, năm nay, hơn 3.000 trụ tiêu nhà ông bị bệnh chết, giá cả giảm mạnh khiến ông mất ăn mất ngủ. Ông nói, trong 25 ha thì có đến 15 ha mới trồng. Năm ngoái, tiêu bị giảm năng suất do hạn hán, nay lại mất giá nên nguồn thu giảm hẳn. Dù vậy, ông Tình vẫn quyết bám trụ với cây tiêu như chơi một canh bạc may rủi.

Theo ông Trương Phước Anh-Giám đốc Sở NN-PTNT Gia Lai, tiêu chết là do người dân thâm canh không đúng quy trình kỹ thuật, sử dụng phân bón, chất kích thích quá liều lượng … khiến cây mất cân bằng dinh dưỡng, mất khả năng đề kháng tự nhiên dẫn đến dễ bị nấm bệnh tấn công. Ngoài ra, việc sử dụng nguồn giống trôi nổi, không được chọn lọc cũng là một tác nhân chính.

Người trồng tiêu “ngồi trên đống lửa”

Nhìn sang Đắk Lắk, tình hình cũng không khá hơn là bao. Đến huyện Cư Kuin – nơi mệnh danh là “vương quốc hồ tiêu” của tỉnh hỏi chuyện về tiêu, nhiều người như “ngồi trên đống lửa”, nhất là những hộ mới trồng.

Gia đình anh Phạm Tiến Sỹ (ở 15, xã Ea Tul) có 500 trụ tiêu, trong đó chỉ có 100 trụ bắt đầu cho thu hoạch. Để có tiền đầu tư, anh phải vay mượn từ nhiều nguồn khác nhau, chấp nhận mức lãi suất cao với hy vọng cây tiêu sẽ giúp anh đổi đời. Nhưng nay, giá tiêu giảm còn 100 nghìn/kg, thấp hơn năm ngoái từ 50-70 nghìn đồng/kg. Anh quyết định găm hàng chờ giá lên, vì với giá hiện tại có bán cũng không đủ tiền trả tiền đầu tư.

Tương tự, hộ ông Lê Văn Hà cho biết: Nhà ông có 1 ha tiêu trồng xen với cà phê, trong đó có 100 trụ được 10 năm tuổi cho thu hoạch ổn định gần 1 tấn/năm, còn lại là tiêu mới trồng được 2-3 năm, nhưng cứ gặp phải tình trạng, khi tiêu bắt đầu phủ trụ thì chết, ông phải trồng đi trồng lại nhiều lần. “Tất cả chi phí đầu tư giống, phân bón, chủ yếu đi vay mượn ở các đại lý thu mua nông sản, khi nào thu hoạch thì bán trả nợ. Mấy năm trước giá tiêu cao, gia đình còn dư chút ít, năm nay giá thấp quá. Nếu cứ đà này thì nông dân trồng tiêu lỗ nặng”.

Theo số liệu của Phòng Trồng trọt – Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk, năm 2016 toàn tỉnh có 27.588 ha hồ tiêu, trong đó diện tích trồng mới là 5.561 ha; diện tích tiêu kinh doanh là 14.865 ha; năng suất đạt 32, 73 tạ/ ha; sản lượng đạt 48.650 tấn. Diện tích hồ tiêu chủ yếu tập trung ở các huyện: Krông Năng, Cư Kuin, Ea H’leo, Ea Kar. Con số này vượt xa so với diện tích quy hoạch của tỉnh. Thời gian qua, do tình hình thời tiết diễn biến thất thường gây ngập úng, cây trồng bị nhiễm bệnh chết hàng loạt. Do vậy, chi cục khuyến cáo người dân ổn định diện tích cây trồng, thâm canh theo đúng quy trình kỹ thuật để tiêu phát triển bền vững.

Theo số liệu của Phòng Trồng trọt – Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đắk Lắk, năm 2016 toàn tỉnh có 27.588 ha hồ tiêu, trong đó diện tích trồng mới là 5.561 ha; diện tích tiêu kinh doanh là 14.865 ha; năng suất đạt 32,73 tạ/ ha; sản lượng đạt 48.650 tấn. Diện tích hồ tiêu chủ yếu tập trung ở các huyện: Krông Năng, Cư Kuin, Ea H’leo, Ea Kar. Con số này vượt xa so với diện tích quy hoạch của tỉnh.

Thiên Linh – Huỳnh Thủy

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Khuyến cáo nông dân Gia Lai mở rộng diện tích trồng tiêu Lốt

Cây tiêu Lốt (tên gọi khác là tiêu dài, tiêu thất, tiêu lá tim…) được Hợp tác xã Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ nông nghiệp tiêu Chư Sê (xã Chư Pơng, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai) bắt đầu đưa về trồng từ tháng 7/2015.

Khuyến cáo nông dân Gia Lai mở rộng diện tích trồng tiêu Lốt
Khuyến cáo nông dân Gia Lai mở rộng diện tích trồng tiêu Lốt

Đến nay, Hợp tác xã đã phát triển diện tích trồng tiêu lên 4 ha, với khoảng 8.000 trụ, cung ứng ra thị trường khoảng 150 tấn tiêu tươi/năm. Sau khi nhận thấy những ưu điểm của loài tiêu này, một số hộ nông dân ngoài Hợp tác xã đã tự tìm hiểu và nhập giống tiêu Lốt về trồng, dù chưa được đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

Hợp tác xã Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ nông nghiệp tiêu Chư Sê là đơn vị đầu tiên trong tỉnh Gia Lai đưa cây tiêu Lốt vào trồng tập trung, dựa trên nhu cầu của thị trường để phát triển diện tích. Để đưa giống tiêu Lốt vào trồng tập trung, Hợp tác xã đã tạo mối liên kết giữa ba nhà: Nhà quản lý, Nhà khoa học về mặt sâu bệnh, dinh dưỡng và Nhà tiêu thụ. Chính vì thế, Hợp tác xã đã tạo ra quy trình sản xuất khép kín, vừa đảm bảo về mặt cây giống, phương thức canh tác cũng như đầu ra cho sản phẩm.

Theo ông Nguyễn Đức Trọng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ nông nghiệp tiêu Chư Sê, cây tiêu Lốt có nhiều ưu điểm hơn so với cây tiêu đen truyền thống như nhanh cho thu hoạch (chỉ khoảng 6 tháng sau khi trồng), kháng được một số bệnh thông thường, ít mắc bệnh chết nhanh chết chậm, không có hiện tượng tiêu chết hàng loạt,… Ngoài ra, một ưu thế lớn nữa của loài tiêu này, đó là việc cho thu hoạch quanh năm, giúp cho nông dân có được nguồn thu thường xuyên.

Gia đình ông Hoàng Ngọc Thạch, thôn Bầu Zút, thị trấn Chư Sê, huyện Chư Sê được Hợp tác xã hợp đồng trồng 600 trụ tiêu Lốt từ tháng 11/2015. Đến nay, vườn tiêu của gia đình ông đã cho thu hoạch. Cứ một tuần, gia đình ông Thạch lại tiến hành thu hoạch tiêu, thu về khoảng 40 kg tươi một lần hái.

“Về thu nhập thì tôi nghĩ cây tiêu Lốt không cao hơn so với cây tiêu đen truyền thống. Tuy nhiên, những ưu điểm như nhanh cho thu hoạch và ít sâu bệnh giúp cho gia đình tôi yên tâm hơn trong vấn đề trồng và chăm sóc cây tiêu này”, ông Thạch cho biết.

Cũng như ông Thạch, gia đình ông Nguyễn Văn Nghị, làng K Lah Nhân, xã AlBá, huyện Chư Sê trồng 600 trụ tiêu Lốt theo hợp đồng của Hợp tác xã Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ nông nghiệp tiêu Chư Sê trên diện tích 3.000 m 2 từ tháng 8/2016. Trước đây, diện tích này được ông Nghị trồng cây tiêu đen, song do chịu ảnh hưởng từ dịch bệnh chết nhanh chết chậm, toàn bộ diện tích tiêu đen đã chết.

Chính vì vậy, khi nhận được giống tiêu Lốt từ Hợp tác xã với nhiều ưu điểm vượt trội, ông Nghị đã không ngần ngại đưa vào trồng trên nền của diện tích trồng tiêu đen trước đây. Đến nay, toàn bộ 600 trụ tiêu Lốt của ông cũng đã bắt đầu cho thu hoạch.

Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ nông nghiệp tiêu Chư Sê cho biết, việc đầu ra cho sản phẩm chưa nhiều cũng khiến Hợp tác xã chưa thể mở rộng diện tích trồng tiêu Lốt.

“Hiện chúng tôi đang hướng đến thị trường gia vị của loài tiêu này. Tuy nhiên, vì đây là một giống tiêu còn khá lạ với nhiều bà con nông dân cũng như chưa có thị trường tiêu thụ lớn nên vẫn chưa có ý định sẽ mở rộng thêm diện tích sản xuất loại tiêu này”.

Điều đáng nói, sau khi nhận thấy những lợi ích của các hộ nông dân trồng tiêu Lốt trong Hợp tác xã Sản xuất – Thương mại – Dịch vụ nông nghiệp tiêu Chư Sê, một số hộ nông dân nằm ngoài Hợp tác xã đã tự tìm hiểu, liên hệ để mua giống tiêu này về trồng, dù chưa nắm rõ về các đặc tính sinh trưởng của cây và chưa được đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

Gia đình anh Bùi Công Hoài, thôn 2, xã Ia Pal, huyện Chư Sê cho biết, do bị mắc bệnh nên vườn tiêu đen của nhà anh đã bị chết một phần. Anh Hoài đã tiếp tục vay mượn ngân hàng để đầu tư trồng lại, song không có được kết quả tốt. Tổng cộng, gia đình anh đã bị chết khoảng 1.600 trụ tiêu, với số nợ ngân hàng lên đến 400 triệu đồng.

Sau khi nghe thông tin về cây tiêu Lốt từ bạn bè, anh đã tự tìm hiểu qua mạng internet và nhập 1.200 dây tiêu này từ Bình Dương về trồng vào diện tích tiêu đen đã chết trước đó, với hy vọng đây sẽ là cây trồng giúp gia đình anh vực lại kinh tế.

Đến nay, diện tích tiêu Lốt của gia đình anh Hoài đã cho thu hoạch, song chưa bán sản phẩm ra thị trường. “Khi tôi mua dây tiêu Lốt thì người bán cũng hứa là sẽ bao tiêu sản phẩm. Tuy hứa như vậy, chứ cũng không có giấy tờ hay hợp đồng bao tiêu gì”, anh cho biết thêm.

Tương tự anh Hoài, gia đình anh Phạm Trọng Thiệm ở làng Roh, xã Al Bá, huyện Chư Sê cũng nhập khoảng 2.000 dây tiêu Lốt về trồng trên diện tích tiêu đen chết trước đó từ tháng 8/2016, với lời hứa của người bán dây tiêu là sẽ thu mua sản phẩm. Sau khi ươm bầu, số lượng dây còn sống được anh đưa xuống trồng còn khoảng 60 – 70%. Đến thời điểm này, diện tích tiêu Lốt đã bắt đầu cho thu hoạch với số lượng ít, nên sản phẩm anh dùng để làm quà tặng người thân chứ chưa bán.

“Do gia đình tôi trồng tiêu Lốt vào trụ tiêu đen chết trước đó nên cũng không tốn quá nhiều tiền đầu tư. Tuy nhiên, hiện nay tôi cũng chưa có cơ sở pháp lý nào để đảm bảo về mặt đầu ra cho sản phẩm này”, anh lo lắng.

Ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và phát triển cây Hồ tiêu cho biết, tiêu Lốt là giống tiêu còn khá lạ lẫm với nông dân.

Theo ông Ngọc, trên thế giới có một số nước dùng loại tiêu này làm gia vị và dược phẩm, thậm chí một số nước ở Nam Mỹ và Châu Phi xem tiêu Lốt là món ăn gia vị đặc thù. Tuy nhiên, do phần lớn vẫn sử dụng loại tiêu đen truyền thống, nên thị trường tiêu thụ của tiêu Lốt còn nhỏ, ở Việt Nam gần như là không, trong khi ở Châu Á thì Hàn Quốc và Nhật Bản là hai thị trường tiêu thụ chủ yếu loại tiêu này.

“Hiện tại, ở Việt Nam chỉ có một số Hợp tác xã trồng loại tiêu này vì có được hợp đồng bao tiêu sản phẩm với các đối tác nước ngoài. Việt Nam vẫn chưa có quá trình chọn lọc giống cũng như quy trình canh tác hay nghiên cứu các điều kiện tự nhiên có phù hợp với loại tiêu này hay không.

“Khi trồng ít, có thể loài tiêu này đang cho thấy những ưu thế vượt trội về mặt sâu bệnh so với giống tiêu đen truyền thống, song chúng ta không thể khẳng định điều đó còn đúng không khi mở rộng diện tích. Thêm vào đó, điều quan trọng nhất là thị trường tiêu thụ nhỏ, đầu ra sản phẩm còn chưa đảm bảo nên chúng tôi cũng khuyến cáo nông dân không nên tự ý mở rộng diện tích trồng tiêu Lốt”, ông Ngọc nhấn mạnh.

Dư Toán (TTXVN)

Chuyên mục
Cây trồng Nông nghiệp - Chăn nuôi

Đổ xô trồng tiêu lốt

Người dân một số huyện của Gia Lai như Chư Pưh, Chư Sê, Đăk Đoa, Ia Grai đã đổ xô mua giống tiêu lốt về trồng vì nghe một số lời đồn thổi về giá trị cao, khả năng kháng bệnh…

Đổ xô trồng tiêu lốt
Đổ xô trồng tiêu lốt

Vườn tiêu lốt đang được trồng thử nghiệm

Đặc biệt, khi giống tiêu đen truyền thống ở khu vực Tây nguyên và một số tỉnh miền Trung đang bị chết hàng loạt khiến không ít người đổ nợ, thì tiêu lốt càng được nhiều người nghĩ tới.

Thế nhưng, điều đáng nói là địa phương chưa có quy hoạch diện tích trồng loại cây này, cũng như thị trường đầu ra của sản phẩm còn khá mập mờ.

Trồng theo… internet

Chị Nguyễn Thị Hài ở xã Ia Pát (H.Chư Sê) đầu tư mua 400 cây giống tiêu lốt từ tháng 7.2016 về trồng thay thế cho diện tích đất trồng 1.000 trụ tiêu đen nhưng đã chết rụi trước đó. “Tôi tìm hiểu trên mạng internet, nghe nói tiêu lốt có giá cao, kháng bệnh tốt nên mua trồng thử. Hiện tiêu phát triển khá tốt, sai quả và bắt đầu cho thu hoạch. Với 1 tạ tiêu khô thu được, gia đình tôi khấp khởi mừng thầm, liên lạc với một số đại lý thu mua nông sản ở các tỉnh phía nam thì họ báo giá mua vào là 140.000 đồng/kg. Nhưng do tiêu thu được còn ít nên tôi chưa bán. Nếu đầu ra đảm bảo, giá bán như hiện tại thì tới đây gia đình tôi sẽ mở rộng diện tích trồng tiêu này”, chị Hài tin tưởng.

Trong khi đó, ông Phạm Trọng Thiện ở xã Albá (H.Chư Sê) cho biết: “Thấy nhiều người trồng nên tôi cũng lên mạng tìm hiểu và được một công ty ở TP.HCM giới thiệu giống, hứa sẽ bao tiêu sản phẩm. Tôi đã mua 2.000 cây giống với giá 15.000 đồng/cây, cộng đầu tư cả trụ, làm đất, phân chuồng hết gần 200 – 300 triệu đồng. Nhưng chỉ qua vài trận mưa đầu mùa, giống tiêu này chết hàng loạt, giờ chỉ còn lại khoảng 400 cây. Số tiêu còn lại nếu trồng đến khi cho thu hoạch cũng không biết bán cho ai vì khi liên lạc lại với nơi cung cấp giống thì họ bảo không thể mua được vì chưa có đầu ra”.

Tiêu lốt thu hoạch chờ đầu ra ổn định
Tiêu lốt thu hoạch chờ đầu ra ổn định

Ở Gia Lai, với nhiều người, cây tiêu lốt là giống tiêu lạ, mới xuất hiện. Vì thế, những hộ vừa trồng tiêu đen chết hàng loạt cũng hướng vào tìm hiểu. Ông Nguyễn Huy Quang, một nông dân ở H.Đăk Đoa có hơn 3.000 trụ tiêu đen bị chết, nói: “Tôi có tìm hiểu giống tiêu này. Với diện tích đất sẵn có, tôi có thể trồng khoảng 6.000 trụ. Đầu tư cũng chỉ bằng 2/3 hoặc một nửa tiêu đen. Nếu đầu ra ổn định nữa thì tốt quá. Sắp tới tôi sẽ liên hệ thêm ở các nơi. Có đầu ra ổn định là tôi trồng. Nhiều nông dân khác ở huyện này cũng có chung tâm trạng như tôi. Chủ yếu là tìm giống và quy trình canh tác theo cách tự phát là chính”.

Tuy nhiên, hiện thị trường cho loại tiêu này cũng chưa rõ ràng. Theo tôi biết tỉnh Gia Lai vẫn chưa có quy hoạch diện tích cho loại tiêu này

Ông Hoàng Phước Bính, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê

Cẩn trọng với tiêu lốt

Dù không ít hộ đã xuống giống, nhưng qua tìm hiểu thì nhiều nông dân thừa nhận họ vẫn chưa tiếp cận được với quy trình canh tác chuẩn, khả năng thích nghi thổ nhưỡng của loại tiêu này ở từng khu vực của Gia Lai cũng như các tỉnh Tây nguyên. Sự mù mờ này cùng quán tính đổ xô trồng theo tin đồn, cộng với đầu ra chưa rõ ràng có thể khiến nhiều nông dân ôm quả đắng với tiêu lốt. Hiện tại ở Chư Sê, Hợp tác xã sản xuất thương mại và dịch vụ nông nghiệp tiêu Chư Sê, đang đầu tư trồng thử nghiệm giống tiêu lốt. Nhưng theo ông Nguyễn Đức Trọng, Chủ tịch Hội đồng quản trị hợp tác xã, 30 xã viên mới trồng khảo nghiệm giống tiêu này với diện tích chưa đáng kể và cũng chưa rút ra được quy trình gì.

Thạc sĩ Nguyễn Quang Ngọc, Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu và phát triển cây hồ tiêu, nhìn nhận: “Đây là giống mới, chúng tôi chưa có một tài liệu chính thức nào. Nông dân cần thận trọng khi trồng loại tiêu này. Theo tôi tìm hiểu thì tiêu lốt cũng là một loại cây trồng để thu hoạch làm gia vị. Còn giá trị về mặt dược liệu hay gì đó thì còn phải nghiên cứu sâu hơn…”.

Tương tự, ông Hoàng Phước Bính, Phó chủ tịch thường trực Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê, cho biết: “Cây tiêu lốt mới manh nha ở tỉnh Gia Lai. Cũng là giống tiêu nhưng khác là quả của loại tiêu này hình thuôn dài, vị không cay bằng tiêu đen và có mùi thơm đặc trưng. Còn vấn đề ngoài dùng làm gia vị thì dược tính của nó như một số thông tin bên lề cần phải được nghiên cứu kỹ”.

Cũng theo ông Hoàng Phước Bính, về quy trình canh tác tiêu lốt cũng không khác tiêu đen là mấy. Nhưng mật độ trồng có thể lên đến 3.000 trụ/ha thay vì khoảng 1.700 trụ như tiêu đen. Trồng khoảng 6 tháng là có thu hoạch với năng suất 3 – 6 kg/trụ/năm. Tiêu lốt thu quanh năm. Với khí hậu của Tây nguyên thì khi thu hoạch vào mùa mưa cần phải sấy. Giá bán của tiêu lốt hiện dao động trong khoảng trên dưới 140.000 đồng/kg. “Tuy nhiên, hiện thị trường cho loại tiêu này cũng chưa rõ ràng. Theo tôi biết tỉnh Gia Lai vẫn chưa có quy hoạch diện tích cho loại tiêu này. Một số nơi đã có bán giống tiêu lốt với giá 15.000 đồng/cây. Nói chung, nếu muốn trồng đại trà thì nông dân cần phải tìm hiểu kỹ đầu ra, giá thành kẻo lại ôm nợ như một số loại cây trồng khác”, ông Bính khuyến cáo.

Trần Hiếu

Chuyên mục
Cây trồng Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Chư Sê xuất hiện giống tiêu lốt?

Thời gian gần đây, một số hộ gia đình ở huyện Chư Sê đang chuẩn bị trồng giống tiêu mới xuất hiện trên thị trường. Theo quan sát của chúng tôi, loại cây này thân thảo, lá có cuống ngắn, phiến lá hình tim đầu nhọn, gần giống lá trầu không; quả đơn, mọng nước. Theo người dân, vì cây có lá và quả gần giống cây rau lá lốt nên được gọi là “tiêu lốt”.

Chư Sê xuất hiện giống tiêu lốt
Dù chưa có biết đầu ra hay không, nhưng nhiều người dân ở xã Ia Pal, huyện Chư Sê (Gia Lai) vẫn mua giống tiêu lốt về trồng. Ảnh: Đ.N

Chị Bùi Thị Hài, xã Ia Pal (Chư Sê) cho biết, nhà chị đầu tư trồng 1.000 cây hồ tiêu, nhưng thời gian gần đây bị dịch bệnh chết dần hết nên thua lỗ nặng. Khoảng tháng 7.2016, vô tình chị Hài nghe thông tin về giống tiêu lốt có giá cao, kháng nhiều loại sâu bệnh, đặc biệt thời gian trồng đến lúc thu hoạch nhanh, thu được quanh năm nên đã tìm hiểu và mua 400 cây giống từ Bình Phước về trồng thử vào những trụ tiêu đã bị chết trong vườn.

Sau 6 tháng trồng, cây tiêu lốt phát triển tốt, rất sai quả và đã cho thu hoạch đợt đầu tiên. Hiện tại gia đình chị đang có khoảng 1 tạ tiêu khô. Tuy nhiên, chị Hài không thấy có thương lái đến hỏi mua. “Tôi có liên hệ với một số đại lý tại Bình Dương thì được báo giá là 140.000 đồng/kg nhưng số lượng ít nên vẫn chưa nhập cho họ được” – chị Hài nói.

Tương tự, anh Phạm Trọng Thiệm (trú làng Roh, xã Al Bá, Chư Sê, Gia Lai) sau khi nghe thông tin về giống tiêu lốt trên mạng xã hội đã lặn lội xuống Củ Chi (TP. Hồ Chí Minh) mua giống về trồng thử. Thời gian đầu, anh xuống giống vài trăm trụ nhưng không hiểu lý do vì sao chỉ được một thời gian ngắn thì cây chết. Sau đó, anh lại tiếp tục mua giống về trồng lại. Tính đến nay, anh Thiệm đã mua khoảng 2.000 dây tiêu với giá 50 triệu đồng nhưng chỉ có khoảng 400 cây còn sống…

‘Trước đây vườn nhà tôi cũng trồng cây hồ tiêu nhưng chết nhiều lắm nên tôi mới mua giống tiêu lốt này về trồng. Lúc mua, người bán giống hứa miệng với tôi là khi cây có quả và cho thu hoạch sẽ bao tiêu sản phẩm. Tôi cũng biết ở đây không có nơi nào thu mua cả. Ngay cả thương lái đi mua hồ tiêu cũng không biết đây là loại cây gì”, anh Thiệm nói.

Ngoài các hộ gia đình trồng tiêu lốt tự phát, tại huyện Chư Sê còn có một Hợp tác xã (HTX) trồng giống cây này. Trao đổi với PV, ông Nguyễn Đức Trọng – Chủ tịch HĐQT HTX SX – TM – DV Nông nghiệp Tiêu Chư Sê cho biết lãnh đạo các xã ở địa phương cũng liên hệ với HTX mong muốn phía HTX giúp bà con nhân rộng mô hình trồng tiêu lốt. Tuy nhiên ông Trọng cho rằng hiện tại tiêu lốt chưa có đầu ra nên nếu người dân cứ trồng tự phát thì rất nguy hiểm; coi chừng “trúng kế” của các cơ sở bán giống.

Chư Sê xuất hiện giống tiêu lốt?
Chư Sê xuất hiện giống tiêu lốt?

Giống tiêu lốt đã xuất hiện tại địa bàn từ vài năm trước, song do chưa được công nhận nên Chi cục Trồng trọt và BVTV Gia Lai khuyến cáo bà con nên thận trọng khi quyết định trồng. Ảnh: Đ.N

Theo ông Trọng, HTX SX-TM-DV Nông nghiệp Tiêu Chư Sê đã trồng loại cây này từ năm 2014. Hiện nay xã viên của HTX được hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm nhưng số lượng cũng hạn chế. Trung bình một năm, đơn vị này xuất sang châu Âu được khoảng 12 tấn và hơn 50 tấn cho các công ty thực phẩm trong nước. HTX chỉ bao tiêu sản phẩm cho các xã viên, những người không thuộc HTX thì không thể đảm bảo được…

Ông Nguyễn Văn Hợp – Trưởng phòng NNPTNT huyện Chư Sê cho biết: Theo đánh giá ban đầu, cây tiêu lốt phát triển tốt, phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng, sản phẩm cho thu hoạch đều. Tuy nhiên Phòng NNPTNT huyện Chư Sê đã khuyến cáo người dân không nên mở rộng diện tích tránh tình trạng cung vượt quá cầu. Bên cạnh đó người dân cũng cần tìm hiểu kĩ thị trường trước khi trồng, vì đây là loại cây mới nên đầu ra rất bấp bênh.

Ông Hà Ngọc Uyển – Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV tỉnh Gia Lai cũng cho rằng các giống mới, giống chưa được công nhận cần phải có nghiên cứu, khảo nghiệm để đánh giá. Khi chưa có đầy đủ thông tin thì chúng tôi khuyên bà con chưa nên vội vàng nhân rộng giống tiêu này.

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Ấn Độ ngưng mua, giá tiêu lại giảm

Giá hồ tiêu trên thị trường đã giảm nhẹ trước thông tin Ấn Độ tạm ngưng nhập khẩu một số mặt hàng nông sản của Việt Nam như hồ tiêu, cà phê, khoai mì (sắn), quế và thanh long từ Việt Nam kể từ ngày 7-3.

Sản phẩm hồ tiêu của một hộ nông dân chuẩn bị đưa vào nhà máy để chế biến xuất khẩu. Ảnh: TTXVN
Sản phẩm hồ tiêu của một hộ nông dân chuẩn bị đưa vào nhà máy để chế biến xuất khẩu. Ảnh: TTXVN

Bà Nguyễn Mai Oanh, Phó chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA), cho biết phía hiệp hội có nhận được phản ánh của các doanh nghiệp hội viên về vấn đề này. “Chúng tôi đang liên lạc với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng như phía Hiệp hội Gia vị và Thực phẩm Ấn Độ để biết những hướng giải quyết trong thời gian tới”, bà Oanh cho biết.

Theo VPA, thông tin này sẽ ít nhiều ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu nông sản của doanh nghiệp sang thị trường Ấn Độ trong thời gian tới.

Sau thông tin kể trên, giá tiêu ngày 9-3 được giao dịch với mức 95.000 đồng/kg, giảm mấy ngàn đồng so với ngày trước.

Đây có thể là tin không vui cho doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu và người trồng tiêu, nhưng lại là cơ hội cho những ai có ý định đầu tư, mua vào chờ thời cơ bán ra.

Trao đổi với TBKTSG Online, một doanh nghiệp xuất khẩu nông sản cho biết, những thông tin xấu như trên đang mang lại cơ hội cho những ai muốn đầu cơ nông sản, đặc biệt là hạt tiêu. Giá hồ tiêu đang ở mức thấp nhấp trong mấy năm trở lại đây.

Theo Hiệp hội hồ tiêu Chư Sê, (Gia lai), khi giá hồ tiêu xuống dưới 100.000 đồng/kg, người trồng hồ tiêu sẽ chọn cách giữ lại, chứ không vội bán ra.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong 11 tháng của năm 2016, giá trị xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam sang Ấn Độ khoảng 79 triệu đô la Mỹ, tiếp đến là cà phê với gần 70 triệu đô la Mỹ. Đây là hai mặt hàng nông sản xuất khẩu chiếm giá trị lớn của Việt Nam sang thị trường này. Còn mặt hàng quế, khoai mì hay thanh long hiện vẫn chưa nằm trong danh mục thống kê về giá trị xuất khẩu hàng tháng của hải quan.

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Chư Sê lại thấp thỏm trước giá tiêu mùa mới

Mặc dù mới vào đầu vụ thu hoạch, nhưng giá hồ tiêu tại Tây Nguyên đã giảm khá mạnh so với năm ngoái. Bên cạnh đó, một số diện tích tiêu đang bị chết hàng loạt do hạn hán và sâu bệnh…, khiến bà con vừa lo lắng, vừa hoang mang.

Mất đứt chục triệu đồng/tấn tiêu

Còn hơn tháng nữa vườn tiêu của anh Nguyễn Đức Thắng ở tổ 14, thị trấn Chư Sê (Gia Lai) mới được thu hoạch, nhưng ngày nào anh cũng thấp thỏm vì giá tiêu đang giảm mạnh so với năm ngoái. Anh cho biết, hiện thương lái thu mua hạt tiêu ở mức 110.000 – 120.000 đồng/kg khô. “Năm 2016, giá tiêu lúc cao nhất là 180.000 – 200.000 đồng/kg, nhưng năm nay mới vào đầu mùa mà giá đã thấp như vậy, không biết đến chính vụ sẽ thế nào. Chỉ cần giảm như hiện nay thì mỗi tấn tiêu cũng đã mất đứt chục triệu đồng. Năm vừa rồi, nhà tôi cũng có hơn 100 trụ tiêu bị chết do nắng hạn và sâu bệnh. Nhiều nhà xung quanh cũng thế, có nhà còn bị chết từ 500 – 1.000 trụ, số diện tích còn lại năng suất cũng giảm sút” – anh Thắng cho hay.

Nông dân huyện Chư Sê (Gia Lai) thu hoạch tiêu chín sớm. Ảnh: I.T
Nông dân huyện Chư Sê (Gia Lai) thu hoạch tiêu chín sớm. Ảnh: I.T

Anh Thắng cũng đang lo ngại trước thông tin về việc thị trường châu Âu, Mỹ siết chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong hạt tiêu nhập khẩu. Anh Thắng chia sẻ: “Một năm nhà tôi chỉ phun thuốc diệt nấm bệnh 1 lần, thế thì làm sao còn dư lượng hóa chất gì được? Xung quanh nhà tôi, các hộ trồng tiêu cũng làm như vậy nên hạt tiêu nguyên liệu đảm bảo an toàn, sạch sẽ. Trừ khi chính các thương lái thu mua về rồi pha trộn chất gì đó để bảo quản, dẫn tới việc hạt tiêu xuất khẩu bị cảnh báo về dư lượng hóa chất”.

Theo anh Phan Công Phùng – hộ trồng tiêu ở xã Dun (Chư Sê), nhiều năm nay, gia đình anh đã có sự thay đổi trong cách trồng tiêu, cụ thể là thay thế các chất hóa học ảnh hưởng đến sức khỏe con người cũng như cây trồng bằng việc sử dụng các chế phẩm sinh học, các loại phân hữu cơ.

“Tuy nhiên, dù trồng sạch hay bẩn, thương lái cũng chỉ mua cùng một giá. Thương lái mua cao, nhà nông được lãi cao, nhưng họ mua thấp chúng tôi cũng phải bán. Nếu không bán cho họ thì biết lấy cái gì để trang trải? Trong khi đó, hầu hết nông dân chúng tôi chưa liên kết được với các đơn vị, doanh nghiệp xuất khẩu. Toàn bộ việc tiêu thụ đều phải phụ thuộc vào thương lái nên chúng tôi cũng không thể đảm bảo được chất lượng sản phẩm do chính mình làm ra” – anh Phùng nói.

Cấp bách tổ chức lại sản xuất

Theo ông Hoàng Phước Bính – Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê, hầu hết các hộ trồng tiêu trên địa bàn đều biết quy định về chất cấm nên đã chuyển sang sử dụng những sản phẩm phòng trừ bệnh sinh học, vừa đảm bảo an toàn cho người, vừa an toàn cho cây trồng. Tuy nhiên, do chưa có sự liên kết giữa đầu vào và đầu ra nên chưa kiểm soát được chất lượng tiêu.

Chư Sê lại thấp thỏm trước giá tiêu mùa mới
Chư Sê lại thấp thỏm trước giá tiêu mùa mới

“Nói đơn giản thế này, trong 10 hộ, có 9 hộ làm sạch, 1 hộ làm bẩn. Thương lái thu mua như nhau, làm sao quản được chất lượng? Việc sản xuất tiêu trên địa bàn vẫn chủ yếu là các nông hộ nhỏ lẻ, tiêu thụ phụ thuộc vào thương lái, do đó việc đảm bảo được chất lượng sản phẩm tới dư lượng hóa chất rất khó khăn. Chỉ có tổ chức lại sản xuất, liên kết người nông dân với các doanh nghiệp, có sự tham gia hỗ trợ của Nhà nước mới giải quyết được bài toán này” – ông Bính cho hay.

Tìm hiểu của phóng viên, trên địa bàn huyện Chư Sê hiện mới có một mô hình thí điểm liên kết sản xuất hồ tiêu giữa HTX với doanh nghiệp. Theo ông Hoàng Phước Bính, trước đây huyện cũng đã có mô hình liên kết như vậy, nhưng thất bại hoàn toàn vì chưa có cơ chế cũng như thiếu sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan chức năng. Sau đó, Bộ NNPTNT nhận thấy tính hiệu quả của mô hình này mới đầu tư thí điểm trở lại.

Với việc giá tiêu giảm mạnh từ đầu vụ, ông Bính cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do cung nhiều hơn cầu, do diện tích tiêu trên cả nước đã vượt quy hoạch. “Giá tiêu đã từng lên “đỉnh” với mức 200.000 đồng/kg trong năm ngoái, nhưng hiện nay giá đang trên đà giảm mạnh và dự báo sẽ tiếp tục giảm không chỉ năm nay mà còn diễn tiến trong các năm tiếp theo. Đây là thời điểm chúng ta phải tái cơ cấu lại ngành tiêu, ổn định diện tích trồng tiêu, hướng đến gia tăng giá trị sản phẩm là chính” – ông Bính nhận định.

Nhiều rào cản với tiêu Việt Nam

So với năm 2015, xuất khẩu hạt tiêu năm 2016 đã tăng 34% về lượng và gần 13% về trị giá. Hiện, hồ tiêu Việt Nam đã có mặt ở 109 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, xuất khẩu hồ tiêu đang phải đối mặt với hàng rào kỹ thuật ngày càng cao tại các nước nhập khẩu. Ví dụ trước đây, lượng tối đa cho phép của hóa chất Metalaxyl trên hạt tiêu nhập khẩu vào EU là 0,1ppm, nhưng mới đây Ủy ban châu Âu (EC) đã đệ trình lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) yêu cầu điều chỉnh mức này lên 0,05ppm.

Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA) cho biết, nếu tình hình sản xuất hồ tiêu vẫn như 2016 thì đồng nghĩa với việc năm 2017 có thể có tới trên 80% hạt tiêu của Việt Nam khó có cơ hội vào được thị trường châu Âu, thị trường chiếm 23% tổng lượng hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam.

Chuyên mục
Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

Người trồng hồ tiêu vất vả canh trộm dịp Tết

Năm nay thời tiết mưa nhiều, hồ tiêu chín muộn, nông dân ở Tây Nguyên phải canh trộm 24/24 giờ trong mấy ngày tết. Bởi chỉ sơ suất một giờ, một hộ dân có thể mất vài chục triệu vì… tiêu tặc.

Người trồng 'cây vàng' vất vả canh trộm dịp Tết
Người trồng ‘cây vàng’ vất vả canh trộm dịp Tết

 

Sáng mùng một tết Đinh Dậu, chị Nguyễn Thị Tú (xã Cư K’Pô, huyện Krông Búk, Đắk Lắk) tất bật mang cơm ra rẫy cho chồng. Chị Tú cho biết: “Mọi năm chúng tôi thu hoạch tiêu, phơi khô, chất vào kho rồi mới ăn tết. Nhưng năm nay mưa nhiều, đến giờ này tiêu vẫn còn xanh, chưa thu hoạch được. Mà nạn trộm tiêu hoành hành chưa từng thấy, chỉ sơ suất khoảng một tiếng đồng hồ là mất vài chục triệu như chơi”. Cũng theo chị Thanh, tiêu tặc đứng dưới gốc tiêu, giật toàn bộ dây tiêu trên trụ xuống rồi mới tuốt trái. Do vậy không chỉ mất thu hoạch, mà vườn tiêu của người dân cũng bị phá hoại, phải mất 2 -3 năm sau mới phục hồi lại được.

Tại huyện Chư Sê (tỉnh Gia Lai), nhiều gia đình nông dân ăn Tết tại rẫy tiêu, không đi chúc tết thăm xuân như mọi năm. Gia đình ông Lê Kỳ (xã H’Bông, huyện Chư Sê) có 6 người thì 4 người mang bánh chưng, dưa hành, kẹo mức ra căn lều giữa vườn tiêu cách nhà 3 cây số cùng ăn tết. “Hiện tại một tấn tiêu có giá 140 triệu, sản lượng cả vườn nhà tôi khoảng 20 tấn, sao dám để 3 tỉ bạc ngoài rẫy mà về nhà ăn tết được?” – ông Kỳ nói.

Cứ đến mùa tiêu (thông thường là trước tết), người trồng tiêu ở Tây Nguyên lại đứng ngồi không yên, không người dân bị trộm dọn sạch vườn, thiệt hại cả tỉ đồng, vườn tiêu xơ xác. Năm nay tiêu chín muộn, nông dân lại vất vả canh trộm dịp tết, tuy vậy người dân vẫn rất phấn khởi vì đầu năm mới sẽ thu được tiền tỉ. Từ sáng nay (mùng 4 tết), các nhà vườn ở Tây Nguyên bắt đầu ra quân thu hoạch tiêu, cùng với niềm hi vọng cả năm sẽ được may mắn, mùa màng bội thu.

Chuyên mục
Cây trồng Nông nghiệp - Chăn nuôi Tiêu

VPA dự báo sản lượng hồ tiêu tăng ít nhất 15%

Niên vụ 2016-2017, dù sản lượng hồ tiêu ở một số địa phương giảm do bệnh và ảnh hưởng của hạn hán nhưng tổng sản lượng hồ tiêu của cả nước được Hiệp hội hồ tiêu Việt Nam (VPA) dự báo tăng ít nhất 15%.

VPA dự báo sản lượng hồ tiêu tăng ít nhất 15%
Một người dân ở Quảng Trị bên vườn tiêu gần như bị mất trắng. Ảnh: T.Thảo

Thông tin nói trên được VPA đưa ra sau đợt khảo sát các địa phương trồng hồ tiêu vào tháng 12-2016.

Theo khảo sát tại các huyện Bù Đốp (Bình Phước) , Đăk R’lấp (Đăk Nông), Cư Kuin và Ea H’leo (Đăk Lăk) và Đăk Đoa, Chư Pưh (Gia Lai) cho thấy, những vườn tiêu trên 10 năm năng suất vụ 2016-2017 sắp thu hoạch sẽ giảm khoảng 30% so với vụ 2015-2016, đặc biệt ở các huyện đã phát triển hồ tiêu lâu năm như Chư Sê, Chư Pưh (Gia Lai), Ea Ktur Cư Kuin (Đăk Lăk) năng suất giảm tới 60-70%, có nhiều vườn gần như không có trái.

Theo khảo sát của TBKTSG Online, nhiều hộ trồng tiêu ở huyện Gio Linh, Quảng Trị bị thiệt hại năng, có hộ gần như mất trắng. Một trong những nơi có tỷ lệ tiêu chết nhiều nhất là xã Trung Sơn, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị .

Cụ thể như trường hợp vườn tiêu của bà Nguyễn Thị Lý (ngụ Xóm Mới) rộng hơn nửa héc ta với gần 200 cây, trung bình mỗi năm thu được 50-80 triệu đồng, bây giờ chỉ còn vài cây đang bị héo úa. Trong Xóm Mới có 40 hộ trồng tiêu và đều rơi vào tình trạng giống trường hợp của bà Lý. Mọi năm, bình quân mỗi hộ thu hoạch 20-400 kg tiêu, tương đương khoảng 20-100 triệu đồng nhưng năm nay gần như trắng tay.

VPA du bao san luong ho tieu tang it nhat 15%
Một vườn tiêu bị mất trắng của nông dân Quảng Trị. Ảnh: T.Thảo

Tuy nhiên, về tổng thể VPA cho biết, dù nhiều diện tích trồng tiêu bị mất trắng, năng suất giảm nhưng sản lượng hồ tiêu niên vụ 2016-2017 vào khoảng 180.000 tấn, tăng ít nhất 15% so với vụ niên vụ trước.

Lý do là diện tích hồ tiêu trồng mới trong những năm qua đã bắt đầu cho thu hoạch nên không những bù đắp sự sụt giảm sản lượng của những vườn hồ tiêu lâu năm mà còn làm cho tổng sản lượng hồ tiêu cả nước tăng lên. Theo VPA, tính đến quí 1-2016, tổng diện tích trồng hồ tiêu cả nước nước đạt 100.000 héc ta.

VPA cho biết, vụ thu hoạch hồ tiêu 2016-2017 sẽ muộn hơn so với năm trước và dự kiến bắt đầu thu vào khoảng tháng 2, và thu rộ trong tháng 3. Nguyên nhân là năm 2016, do hạn hán và đến tháng 5 và 6 mới có mưa nên ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, tạo quả của cây hồ tiêu.

Chuyên mục
Xã hội Đời sống

Cà phê tặc hoành hành

Đến hẹn lại lên, cứ đến đầu vụ thu hoạch cà phê là nông dân lại nơm nớp nạn trộm cắp. Kẻ gian không từ bất cứ thủ đoạn nào để chiếm đoạt tài sản người khác.
Chòi canh được lập trong rẫy.
Chòi canh được lập trong rẫy.

Năm nay, hạn hán nặng, đa số các vườn cà phê ở tỉnh Gia Lai đều mất mùa, giảm năng suất. Thấy giá cả mặt hàng này dao động ở mức cao, nông dân càng ra sức chắt chiu, vớt vát chút thành quả của một mùa vụ không như mong muốn.

Vừa mới bị kẻ trộm viếng thăm vườn cà phê, anh Nguyễn Văn Toàn (trú thôn Tân Lập, xã A Dơk, huyện Đak Đoa) bức xúc nói: Mặc dù gia đình đã đề phòng nhưng vẫn không tránh khỏi bị mất trộm. Kẻ trộm canh lúc trời chạng vạng, lẻn vào hái mất khoảng 150kg cà phê. Theo anh Toàn, để bảo vệ vườn cà phê, gia đình đã thuê người hằng đêm canh chừng. Dù vậy, vẫn thấp thỏm trong lòng nên đêm nào anh Toàn cũng ra ngủ tại lều rẫy. “Vất vả cả năm trời, chưa kịp thu hoạch thì bọn trộm đã xơi trước. Nếu tình hình không chuyển biến, chắc gia đình phải tổ chức hái xanh thôi”, anh Toàn than vãn.

Theo ông Nguyễn Nhật Hiền, công an viên thôn Tân Lập, năm nào cũng thế, cứ vào mùa thu hoạch là từ đầu đến cuối thôn chỉ xôn xao bàn chuyện chống trộm và tình trạng trộm cà phê. Năm nay, chưa vào đợt thu hoạch chính mà đã có gần chục hộ trong thôn bị kẻ trộm viếng thăm, trong đó, có rẫy còn bị bẻ cả cành.

Mạnh ai nấy lo

Theo ông Hiền, nhà ông cũng làm cà phê nên rất hiểu cảm giác bực bội của dân. Khi liên tục nhận được tin báo trộm cắp, ông đã quyết tâm bắt cho bằng được những kẻ thích ngồi mát ăn trên mồ hôi của nông dân. Một buổi chiều cuối tháng 10/2016, trong lúc đi tuần tra, ông đã tóm được 1 trong 2 đối tượng đang hái trộm cà phê trên rẫy nhà mình cùng tang vật là 1 bao cà phê khoảng 42 kg.

Kẻ trộm khai tên là Myư (15 tuổi, ở thôn Blo, xã A Dơk), đồng phạm là Hyưng (14 tuổi, trú cùng thôn), hái trộm cà phê để bán lấy tiền chơi game. Ngay sau đó, ông Hiền đưa tên trộm qua thôn Blo báo cáo vụ việc. Tại thôn Blo, tên trộm còn lại nhanh chóng được đưa lên trình diện. Ông Ul-Trưởng ban Mặt trận thôn Blo cho biết, do những năm trước thôn có xảy ra tình trạng trộm cắp cà phê. Năm nay, để ngăn chặn tình trạng này, thôn làng đã họp và thống nhất nếu người dân trong làng hoặc ngoài làng vi phạm sẽ bị xử phạt 1 triệu đồng/kg cà phê tươi. “Khi Myư và Hyưng thừa nhận việc trộm cắp cà phê, chúng tôi đã quyết định đưa 2 kẻ trộm ra xét xử trước làng theo luật tục. Tại phiên xét xử, hai kẻ trộm đã tỏ ra ăn năn hối lỗi. Người thân của chúng cũng phải xin lỗi trước làng, chịu phạt vạ”, ông Ul kể.

Ông Ul bảo: xử phạt là để răn đe, ngăn chặn tình trạng trộm cắp tái diễn song phải thấu tình, đạt lý. Trong vụ này, dù lũ làng đã thống nhất phạt vạ 1 triệu đồng/kg cà phê đối với 2 tên trộm. Song, xét hoàn cảnh gia đình Myư và Hyưng đều nghèo, các thành viên hội đồng chức sắc của làng sau đó đã đồng ý giảm nhẹ hình phạt xuống còn 500.000 đồng/kg cà phê. “Mấy đứa trẻ mê chơi nghịch dại, bổn phận làm người lớn phải tạo điều kiện để chúng hối lỗi và tìm ra con đường sáng. Việc đưa kẻ trộm ra xét xử công khai trước làng cũng là cách giáo dục, răn đe người khác”, ông Ul nói.

Còn ở những nơi khác thì sao? Nông dân Trần Văn Sơn (trú xã Nam Yang, huyện Đak Đoa) có sáng kiến mua nhiều camera an ninh di động rồi bí mật mắc vào những vị trí cao, kín đáo trong rẫy cà phê. Ban đêm, ông bật điện chiếu sáng khắp rẫy rồi ung dung nằm trong chòi theo dõi mọi diễn biến qua màn hình của chiếc Smartphone (điện thoại thông minh). “Khi phát hiện người lạ vào rẫy, chúng tôi sẽ kịp thời có biện pháp phản ứng. Kẻ trộm dù có thực hiện trót lọt hành vi cũng khó chối tội trước những hình ảnh do camera ghi lại”, ông Sơn hào hứng nói.

Ngoài ra, trước mỗi vụ thu hoạch cà phê, nhiều nông dân tổ chức nuôi nhiều chó, chỉ do 1 người chăm sóc, không cho tiếp xúc với ai. Khi vào vụ thì tung hết số chó này vào rẫy canh cà phê. Kẻ trộm rất ngán đám chó dữ và không bao giờ xơi bả này. “Của mình thì mình phải lo giữ thôi, không trông chờ ai được. Biện pháp này lợi đôi đường bởi vì sau vụ thu hoạch, gia đình bán đàn chó cho hàng thịt cầy cũng kiếm thêm được 1 khoản tiền kha khá”, nông dân Lê Anh Khuê (huyện Chư Sê) nói về kế chống trộm mà gia đình ông áp dụng.

Thiên Linh