Chuyên mục
Cây trồng Nông nghiệp - Chăn nuôi

Bí ẩn cây chanh dây và các thương lái Trung Quốc ở Chư Sê

Thời gian gần đây, giá chanh dây trên địa bàn Tây Nguyên bỗng dưng tăng đến chóng mặt, nông dân ồ ạt chặt cà phê để trồng chanh. Trong khi đó, giống cây chanh được mua từ Trung Quốc, quả chanh thì cũng được bán cho các thương lái Trung Quốc.

Phá cà phê trồng chanh dây

Vài tháng nay, giá quả chanh dây trên địa bàn Gia Lai và Kon Tum bất ngờ tăng chóng mặt. Chỉ chừng vài tháng trước, giá chanh dây ở mức 10 nghìn đồng/kg, nhưng thời gian gần đây, giá chanh luôn tăng dần. Đặc biệt, 4 ngày nay, giá quả chanh dây tăng liên tiếp từ 40 nghìn đồng/kg – 46 nghìn đồng/kg và 56 nghìn đồng/kg (vào ngày 24/3). Điều đáng nói, giá quả chanh tăng thì giá cây giống cũng tăng giá theo và tính đến ngày 24/3, giá mỗi dây chanh giống là 44 nghìn đồng/dây; và những dây chanh giống này đều có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Chanh dây tăng giá, nhiều nông dân đã ồ ạt chặt bỏ những vườn cà phê và cao su trị giá hàng trăm triệu đồng mà bao nhiêu năm chăm sóc để trồng chanh dây.

Mặc dù 1 ha cà phê đã thu hoạch bước vào năm thứ 6, nhưng gia đình chị Trần Thị Huyền (thị trấn Kon Dỡng, Mang Yang, Gia Lai) vẫn quyết định chặt bỏ vườn cà phê nhà mình để trồng chanh dây. Chị Huyền cho biết, để đầu tư một vườn cà phê cho đến năm thứ 6 như hiện nay, gia đình chị đã bỏ ra khoảng 200 triệu đồng từ khi bắt đầu trồng đến nay. Tuy nhiên, gia đình chị Huyền vẫn quyết định chặt bỏ vườn cà phê này để trồng chanh dây.

Chị Huyền tính, 1 ha cà phê, trung bình 1 năm cho khoảng 3 tấn nhân. Với giá cà phê như hiện nay, gia đình chị bán chỉ được khoảng hơn 90 triệu đồng. Trừ tất cả các chi phí, cả một năm gia đình chị chỉ lời được khoảng hơn 20 triệu đồng từ 1 ha cà phê này.

“Trồng cà phê rất mất công sức, sau 3 năm cà phê mới bắt đầu cho thu hoạch, mùa khô thì tưới nước, cắt cành; mùa mưa thì làm cỏ, bón phân… Tuy nhiên, lời lại không cao. Năm nay cà phê vừa mất mùa, vừa mất giá, cả năm chúng tôi chỉ lời được hơn 20 triệu đồng. Trong đó gia đình tôi 4 người, 2 con nhỏ đang ăn học, chúng tôi chi tiêu như thế nào với 20 triệu đồng/năm đây?”, chị Huyền chia sẻ.

Bị lôi cuốn bởi giá chanh dây đang tăng chóng mặt, gia đình chị Huyền quyết định chặt bỏ cả vườn cà phê để trồng chanh dây. Chị Huyền phân tích, cây chanh dây có tuổi thọ 3 năm, sau khi trồng 6 tháng, chanh bắt đầu ra hoa, hơn 2 tháng sau thì bắt đầu thu hoạch. Chanh cho thu hoạch liên tục cho đến khi dây tàn, với trung bình 90 tấn/ha/năm. Với giá bán hiện nay, mỗi ngày người trồng chanh thu lợi lên đến tiền triệu.

“Chanh dây bán với giá 10 nghìn đồng/kg thì người trồng chanh cũng đã có lời rồi, còn như hiện nay giá đã 56 nghìn đồng/kg thì siêu lợi nhuận. Trồng chanh dây cũng nhẹ nhàng, công chăm sóc cũng không nhiều, rủi ro cây chết cực kì thấp” chị Huyền lý giải việc bỏ cây cà phê để trồng chanh dây.

Bí ẩn cây chanh dây và các thương lái Trung Quốc ở Chư Sê
Nhiều nông dân đang bắt đầu chặt bỏ vườn cà phê chăm sóc nhiều năm trời với giá trị hàng trăm triệu đồng để trồng chanh dây.

Cũng bị hấp dẫn bởi giá chanh dây, gia đình bà Nguyễn Thị Lụa (thị trấn La Kha, La Grai, Gia Lai) đã nhanh chóng chặt bỏ cà phê, cao su để lấy đất trồng 1 ha chanh dây. Bà Lụa cho biết, tổng chi phi đầu tư 1 ha chanh dây của bà với hệ thống tưới nước nhỏ giọt là 200 triệu đồng. Hiện vườn chanh dây của bà đã thu hoạch được 1 tháng nay. Sau khi hái chanh xong, thương lái đến tận vườn thu mua và xuất bán sang Trung Quốc. Và với giá bán như hiện nay, gia đình bà Lụa bỏ túi trên 3 triệu đồng/ngày.

Bà Lụa nhẩm tính, mỗi năm vườn chanh dây của gia đình bà cho thu hoạch khoảng 90 tấn các loại, tương đương với giá trị của 60 tấn cà phê nhân hiện tại. Trong khi đó, để có 60 tấn cà phê nhân thì phải có khoảng hơn 10 ha đất để trồng. Chính vì vậy, gia đình bà không hề nuối tiếc khi phá vườn cà phê đang cho thu hoạch của nhà mình, và chuẩn bị phá thêm 3 sào cà phê để trồng chanh dây.

Sự hấp dẫn của giá chanh dây đã khiến nông dân ở các huyện, thị như: Mang Yang, Chư Sê, Chư Păh, La Grai… của Gia Lai chặt phá những rẫy cà phê xanh tốt, chuyển sang trồng chanh dây. Và không chỉ có giá quả chanh tăng chóng mặt, mà những dây chanh giống có nguồn gốc từ Trung Quốc cũng đã được “đẩy” lên cao. Cách đây chừng vài ngày, giá dây chanh giống từ 36 nghìn đồng/dây thì nay đã tăng lên 44 nghìn đồng/dây.

Chuyện có bất thường?

Chị Mai Thị Nhung – Phó Chủ tịch UBND xã Hải Yang (Mang Yang) cho biết: Cuối năm 2015, tổng diện tích trồng chanh dây trên địa bàn xã là 39,4 ha. Hiện nay, số diện tích trồng chanh dây đã tăng lên khá nhiều. Điều khiến chị lo ngại là giá quả và giống chanh dây hiện nay đã tăng một cách chóng mặt, khiến người dân sẵn sàng chặt bỏ cà phê để trồng chanh dây. Trong khi giống cây chanh được mua từ Trung Quốc, quả chanh thì cũng được bán cho các thương lái Trung Quốc.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở NN-PTNT Gia Lai, cây chanh dây trên địa bàn phát triển hoàn toàn tự phát. Người dân thấy có giá nên trồng. Hiện tỉnh có khoảng 301ha chanh dây, trong đó, chỉ riêng năm 2015 đã trồng mới 108 ha và dự báo thời gian tới diện tích sẽ còn tăng.

Theo Phòng NN-PTNT huyện Đắk Hà (Kon Tum), khoảng 2 – 3 năm trước, nông dân nơi đây cũng ồ ạt trồng chanh dây. Đỉnh điểm có hộ trồng cả 4 – 5 ha. Sau 1 thời gian, cây chanh dây bị “bể”, quả chanh sau khi thu hoạch bán không ai mua nên người dân không trồng nữa. Đến bây giờ, khi giá chanh dây lên cao thì người dân cũng trồng lại. Tuy nhiên, do đã vấp 1 lần nên bây giờ dân thận trọng hơn nên trồng rất ít và nằm rải rác.

Gia Lai: 'Bi an' cay chanh day va cac thuong lai Trung Quoc
Quả chanh tăng giá và giá dây giống có nguồn gốc từ Trung Quốc cũng tăng giá cao khiến nhiều nghi vấn đặt ra.

Các hộ trồng chanh cho biết, khi thu hoạch xong, thương lái đến tận nhà mua rồi xuất bán sang Trung Quốc. Giá cả hoàn toàn do các thương lái này chi phối.

Ông Nguyễn Văn Khanh, Trưởng phòng NN-PTNT Chư Pưh (Gia Lai) cho biết: Mấy năm trước, ông liên kết nhiều hộ dân xã H’Bông (huyện Chư Sê, Gia Lai) để đầu tư vườn chanh dây 30 triệu đồng. Tuy nhiên, sau 2 năm trồng, nhận thấy chanh dây không “dễ nuốt” khi liên tục mắc đủ bệnh, thậm chí chẳng có thương lái đến mua nên nhóm ông phá chanh, chấp nhận lỗ 10 triệu đồng tiền đầu tư.

Ông Hà Ngọc Uyển, Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Gia Lai cho biết, địa phương chưa có nhà sản xuất chanh dây mà hoàn toàn thông qua lái buôn thu mua vận chuyển sang các vùng khác bán, vì thế giá cả không ổn định, tồn tại nhiều rủi ro.

“Việc ồ ạt trồng chanh dây còn gây các hệ lụy như sẽ lấn chiếm đất trồng của các cây trồng khác, ảnh hưởng đến quy hoạch nông nghiệp. Nông dân không xác định được đất nào là phù hợp hay không nên cứ trồng, dẫn đến tình trạng sâu bệnh phát triển triển mạnh, gây thiệt hại sản xuất…, ngoài ra còn gây kiệt quệ, thoái hóa, ô nhiễm môi trường đất, mất cân bằng hệ sinh thái”, ông Uyển nói.

Điều đáng nói, để trồng 1 ha cà phê thì phải mất đến 3 năm mới thu hoạch được, còn 1 ha cao su thì mất đến trên 4 năm, cùng với chi phí lên đến tiền trăm triệu; vậy nhưng, người dân đã không ngần ngại chặt bỏ những vườn cây này để trồng chanh dây, khiến cho việc quy hoạch cây cà phê bị phá vỡ. Trong khi vấn đề tìm đầu ra chắc chắn cho quả chanh dây chưa hề có, vẫn phụ thuộc vào thương lái Trung Quốc.

Trên thực tế cũng đã có rất nhiều thương vụ tương tự mà người nông dân Việt Nam nếm “trái đắng” từ các thương lái Trung Quốc.

Chuyên mục
Du lịch Điểm đến

Trải nghiệm độ “rùng rợn” trên con đường mòn nguy hiểm nhất thế giới

Là một trong năm ngọn núi thuộc Ngũ Nhạc Danh Sơn của Trung Quốc, ngọn núi Hoa Sơn nằm ở phía Nam tỉnh Thiểm Tây, cách thành phố Tây An khoảng 120 km về phía Đông, có độ cao gần 2.200m so với mực nước biển.

Vẻ đẹp của núi Hoa Sơn được ví như “bông hoa sen năm cánh” vì núi được bao bọc bởi 5 ngọn núi khác như 5 cánh hoa ôm lấy nhụy hoa. Tuy nhiên, “bông sen” này có một cung đường chết người với đường mòn nhỏ, vách đá dựng đứng và vực sâu thăm thẳm.

Nhiều đoạn đường chỉ là những thanh gỗ được ghép vào nhau một cách sơ sài, không hề có hàng rào bảo vệ, dài khoảng 12km dẫn lên tận đỉnh núi. Nơi đây được xét vào một trong những cung đường chết chóc nhất thế giới.

Chuyên mục
Xã hội

Mỹ: TQ đang phá vỡ nền an ninh trên Biển Đông

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho rằng quy mô xây đảo nhân tạo quá lớn của Trung Quốc khiến người ta không khỏi bất an về các ý đồ của họ trong tương lai.

Ngày 30.5, phát biểu tại diễn đàn Đối thoại Shangri-La được tổ chức ở Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter đã cảnh báo rằng hoạt động xây đảo nhân tạo phi pháp của Trung Quốc đang “hủy hoại” an ninh khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông.

Phát biểu trước các quan chức quốc phòng, an ninh cấp cao của khu vực châu Á-Thái Bình Dương tại diễn đàn này, ông Carter cho rằng quy mô xây đảo nhân tạo quá lớn của Trung Quốc khiến người ta không khỏi bất an về các ý đồ của họ trong tương lai.

Mỹ: TQ đang phá vỡ nền an ninh trên Biển Đông
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter

Ông Carter nói: “Chỉ trong 18 tháng qua, Trung Quốc đã đào đắp được hơn 800 hecta đảo nhân tạo, hơn tất cả những nước có tranh chấp chủ quyền trong khu vực cộng lại. Chúng ta vẫn chưa rõ Trung Quốc sẽ đi xa đến đâu”.

Ông Carter cho hay Mỹ “quan ngại sâu sắc” về quy mô xây đảo cũng như khả năng quân sự hóa những hòn đảo phi pháp này của Trung Quốc, và chúng sẽ gia tăng đáng kể “nguy cơ tính toán sai lầm hoặc xung đột”.

Tuyên bố trên của ông Carter được đưa ra chỉ một ngày sau khi Lầu Năm Góc xác nhận thông tin rằng Trung Quốc đã triển khai hai khẩu pháo tự hành trên một hòn đảo nhân tạo phi pháp, một hành động được Thượng nghị sĩ John McCain mô tả là “leo thang và đáng lo ngại”.

Ông Carter hiện đang thực hiện chuyến công du thứ hai đến châu Á kể từ khi ông nhậm chức Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ vào đầu năm nay. Chủ đề nổi bật của ông trong chuyến công du này là an ninh hàng hải, trong bối cảnh Mỹ ngày càng lo ngại trước các động thái của Trung Quốc trên Biển Đông.

Trước đó, trong một bài phát biểu tại Hawaii, ông Carter đã kêu gọi Trung Quốc chấm dứt ngay lập tức hành động xây đảo và quân sự hóa những hòn đảo phi pháp trên Biển Đông, đồng thời cam kết hải quân Mỹ sẽ tiếp tục thực hiện các chuyến tuần tra xung quanh những hòn đảo này.

Mỹ: TQ đang phá vỡ nền an ninh trên Biển Đông
Trung Quốc đã đào đắp được hơn 800 hecta đảo nhân tạo phi pháp ở Biển Đông

Ông tuyên bố: “Không ai có thể ngăn cản Mỹ cùng các đồng minh và đối tác của mình thực hiện quyền tự do hàng hải, hàng không theo luật pháp quốc tế. Việc biến bãi đá ngầm thành đường băng không phải là cơ sở để tuyên bố chủ quyền hay áp đặt những lệnh cấm đối với không phận hay hải phận quốc tế”.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho rằng những hành động trên của Trung Quốc đang làm “xói mòn lòng tin” trong cấu trúc an ninh độc đáo của khu vực, vốn là nền tảng cho sự ổn định và thịnh vượng của châu Á trong hàng chục năm qua.

Ông Carter cũng kêu gọi khu vực có những nỗ lực ngoại giao mới để giải quyết tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, với vai trò đầu tàu của ASEAN bởi đây là tổ chức trung tâm trong cấu trúc an ninh khu vực.

Ông nhấn mạnh: “Vào thời khắc quan trọng này, đã đến lúc chúng ta có một chính sách ngoại giao mới, tập trung vào việc tìm ra một giải pháp lâu dài để bảo vệ quyền và lợi ích của tất cả các bên”.

Chuyên mục
Từ thiện Xã hội Đời sống

Tỷ phú Trung Quốc Yu Pang-lin làm từ thiện toàn bộ tài sản

Yu Pang-lin cho biết: “Nếu các con tôi tài giỏi hơn tôi, chúng sẽ không cần tới số tiền này. Còn nếu chúng không đủ năng lực, gia sản của tôi sẽ chỉ làm hại chúng mà thôi”.

Yu Pang-lin (余彭年) – tài phiệt khách sạn và bất động sản từng đứng đầu danh sách các nhà từ thiện của tạp chí Hurun suốt 5 năm liên tiếp, đã qua đời tuần trước ở tuổi 93. Ông sáng lập quỹ từ thiện Yu Pang-lin để hỗ trợ các hoạt động chăm sóc sức khỏe, giáo dục và cứu trợ thiên tai.

Năm 2010, tại một buổi tiệc, ông tuyên bố sẽ chuyển số tài sản trị giá 9,3 tỷ NDT (2 tỷ USD) vào ngân hàng. Chúng sẽ được làm từ thiện sau khi ông qua đời. Yu là tỷ phú Trung Quốc đầu tiên cho đi toàn bộ tài sản của mình. “Nếu các con tôi tài giỏi hơn tôi, chúng sẽ không cần tới số tiền này. Còn nếu chúng không đủ năng lực, gia sản của tôi sẽ chỉ làm hại chúng mà thôi”, ông nói.

Yu Pang-lin là nhà từ thiện nổi tiếng tại Trung Quốc. Ảnh: China Daily
Yu Pang-lin là nhà từ thiện nổi tiếng tại Trung Quốc. Ảnh: China Daily

Yu sinh năm 1922 trong một gia đình buôn bán ở tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc). Nhiều năm qua, ông đã quyên góp tổng cộng 25 triệu NDT nhằm cải thiện sức khỏe cho người dân địa phương.

Mong muốn giúp đỡ mọi người của Yu nhen nhóm từ khi ông còn trẻ. Những năm 1940, ông là phóng viên cho một tờ báo và có cơ hội tiếp xúc với nhiều người nghèo. Năm 1958, ông tới Hong Kong (Trung Quốc) và làm đủ nghề để kiếm sống, từ nhân viên dọn dẹp cho tới công nhân xây dựng. Sau đó, ông mở công ty bất động sản, và dần lấn sân các lĩnh vực khác, như du lịch, khách sạn và y tế.

Trước khi qua đời, Yu là Chủ tịch hãng bất động sản Foo Tak và khách sạn Shenzhen Panglin. Năm 1988, ông từng chia sẻ bí quyết thành công rằng: “Dù là các công việc địa vị thấp, kể cả khi cọ toilet, tôi vẫn cố gắng là người cọ sạch nhất”.

Những năm 1980, Yu bắt đầu quyên góp tiền xây dựng trường học, trạm y tế, tuyến xe buýt công cộng, đường hầm, đài phun nước và các dự án cơ sở hạ tầng khác. Năm 2007, ông lọt vào danh sách những nhà hảo tâm lớn nhất thế giới do tạp chí Time bình chọn.

Ông cho biết những đóng góp cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe của mình xuất phát từ ký ức thời ấu thơ, khi ông chứng kiến các bệnh nhân qua đời vì xe cứu thương không đến kịp. “Khi ấy tôi quyết tâm một ngày nào đó sẽ mua xe cứu thương cho họ”, ông nói. Ông cũng từng chia sẻ làm từ thiện chính là bí quyết giúp ông sống thọ.